

D4103

ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས།།[#་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤཱསྟྲ་གཱ་ཐཱརྠ་སཾ་གྲ་ཧ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་ གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་གནས་མཆོག་དག་ནའང་མེད་ལ་ཕྱོགས་སམ་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ནའང་མེད། །རི་ དང་ནགས་སུ་བཅས་པའི་ས་སྟེང་རྒྱས་པ་ཀུན་དུ་བསྐོར་ཡང་ག་ལ་ཡོད།།ཅེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་ཉིན་ཞག་བདུན་དུ་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྟ་བ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐར་རྒྱལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་ པར་མངོན་ནོ།།དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འདོད་པ་ལྷ་ཡུལ་ན་ཚངས་པ་དང་། མཚེ་མ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དོ། །ས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ས་ལ་སྟེ། རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོར་བརྒྱ་བྱིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ན་ལྷ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་གནས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བང་རིམ་བཞིའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ན་ནི་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའོ། །ཕྱོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་། མིག་མི་བཟང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིའོ། །ཕྱོགས་མཚམས་ནི་རི་ རབ་ཀྱི་སྟེང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་། སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དག་གིས་རྙེད་པའི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དུ་ལྟ་ག་ལ་ལགས། ངེས་པའི་གནས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཆོག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྐེམ་བྱེད་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པས་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འདྲ་བ་མ་ ཡིན་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སྐྱེ་བ་མང་པོ་དང་། ལོ་ཐོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བརྒྱན་པའི་ས་རྒྱས་པ་དང་། མ་རྒྱས་པ་ན་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོར་བཀུར་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་པོ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ངན་པས་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉན་ ཐོས་དག་དང་ཡང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་སྤྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་རི་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། ཚལ་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྔགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་རྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་ འཕྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པ་དག་དང་།དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོར་འདོད་པ་སེར་སྐྱ་དང་། འུག་པ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་རྗེའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མཚུངས་མེད་པས། །ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོས་འཕགས། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་། བཤད་པ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོའི་བཤད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལའོ།

大译师班智达华德积校对。

梵文为：Śāstra-gāthārtha-saṃgraha-nāma，藏文为：论典偈颂义摄要。第一卷。礼敬文殊童子。
如您这样的最胜士，其他大沙门，天界地上皆无有，
此世间中亦非有，多闻子处亦非有，
天宫胜处亦无有，方隅四维亦无有，
遍寻山林大地上，何处能有如您者。
此偈颂是为了区别于那些各自确定住处的特殊主尊中被认为是最胜士者而说的。世尊释迦牟尼在为菩萨时，七日七夜随念观察精进波罗蜜的成就自性。世尊以宿王功德圆满宣说一切，显示不共圆满。
其中，各自确定住处的特殊主尊是指：在诸世间中被认为特别殊胜的天界中的梵天、摩醯首罗天、兜率天、他化自在天。由于与地相连故称'地上'，即须弥山顶的帝释天。彼处一方为天，故说'胜处'。四层台阶北面住多闻子。'方隅'是指多闻天子、毗卢博叉、持国天、广目天。'四维'是指须弥山上如楼阁般的金刚手主尊。
他们都远离悲心、断证和智慧，世尊所获善果与他们所获果报完全不同，更何况其殊胜。确定住处的特殊主尊中被认为是最胜士的，在此世间有湿婆、大自在天、神我等。他们也具有烦恼和痛苦，身心不得寂静，连声闻都不如，更何况与世尊相比。
在众多生处、丰收之地、庄严广大与狭小之地，被尊为最胜士的是婆罗门和国王，但他们心行不善，连世尊声闻的声闻都不如。
一般而言，解脱的辟支佛和声闻居住在山中、露地、尸林、园林中，虽为如来所赞的大士，但以说法、显示、随说神变等，都不能救护一切众生的烦恼。被认为是大沙门的迦毗罗、优楼迦等，也因远离断证、智慧和大悲的殊胜，故不能与世尊相比。
因此说：'您的佛法无与伦比，以大殊胜而超胜。'从另一方面说，以世尊功德的显示和宣说，随应显示为一切众生的导师。'如您这样的最胜士，其他大沙门，天界地上皆无有'是显示，余下是对这两者的各别解释。'此世间中亦非有'是指地上。

།རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་ གནས་མཆོག་དག་ནའང་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ཡུལ་ནའོ།།ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དག་ནའང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་སྟེང་ན་སྟེ། ཕྱོགས་ནི་གླིང་བཞི་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱོགས་མཚམས་ནི་བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་དོ། །དག་ནའང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་སྟེང་ནའོ། །རི་དང་ནགས་སུ་བཅས་པའི་ས་སྟེང་ རྒྱས་པ་ཀུན་དུ་བསྐོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་བར་ཐམས་ཅད་དོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ས་གསུམ་ལས་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་དང་པོའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།གང་དག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་ནས། །གང་དག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དྲན་བྱེད་པ། ། དེ་དག་མི་ཡི་རྙེད་པ་ཡིན། །གང་དག་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སོང་ནས། །གང་དག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ནི་དྲན་བྱེད་པ། །དེ་དག་མི་ཡི་རྙེད་པ་ཡིན། །གང་དག་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་ནས། །གང་དག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །རྟག་ཏུ་དགེ་འདུན་དྲན་བྱེད་པ། །དེ་དག་མི་ཡི རྙེད་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། མ་དད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། །དད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །གང་དག་ སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྒྱུད་ལ་རྒྱུ་བཞི་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མཁྱེན་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ སྤངས་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་ལ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ ཐོགས་པ་མེད་པས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདས་པའི་དུས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བག་ཆགས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྐྱོབ་ཁྱོད་བག་ཆགས་བཅས་པ་ཡི་། །ཉེས་པ་དག་ནི་གཅིག་མི་མངའ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས། ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐུགས་རྗེ་ཆེ་དང་ལྡན་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉིན་མཚན་དུ། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཉིན་མཚན་གཟིགས། །ཕན་མཛད་ཐུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ སྙིང་རྗེ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་དང་ས་དང་། རྒྱུད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། མི་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་གསུམ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ནི་ཁམས་གཅིག་དང་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

不在多闻天子处，也不在殊胜天宫处，所谓在天界。所谓在方位和方隅处也无者，是指在地上，方位即是四大部洲，方隅即是八小洲。所谓也无者，是指在地上。所谓遍寻具山林之地上者，是指从持轭山直至大轮围山之间的一切。总义即此偈颂显示世尊超胜三界，所谓天界地上皆无者，即是超胜三地。其余则显示超胜欲界。此为偈颂总义中第一义。
若人皈依佛，若人于昼夜，常时忆念佛，彼等得为人。若人皈依法，若人于昼夜，常时忆念法，彼等得为人。若人皈依僧，若人于昼夜，常时忆念僧，彼等得为人。
此为三偈。世尊为何说此？显然是为令不信者生信，令有信者常行、恭敬、精进修持而说。
所谓'若人皈依佛'者，谓具四因者即是佛：一切种类圆满通达世间，一切种类圆满通达出世间，断除一切烦恼及习气，一切种类能作有情利益。另一方面，具五种圆满功德者即是佛：智慧圆满、断除圆满、大悲圆满、无尽圆满、无等圆满。
其中智慧圆满者，具无碍智慧故。声闻缘觉圣者之智慧于此生起亦不能趣入佛之境界，因无碍故于一切所知无所趣入。故曰：'如来智慧于过去世无著无碍，于现在世及未来世无著无碍之智慧。'
断除圆满者，断除习气及随眠，如云：'救护主您，于具习气之过失，一切皆无。'大悲圆满者，以大悲心于昼三时夜三时观察世间，救护一切有情烦恼，如云：'具大悲故，于一切世间昼夜中，六时观察，敬礼利他意。'
若问悲心与大悲二者有何差别？答：有八种差别：自性、行相、所缘、地、相续、离贪得、不等起等起、救护不救护。其中自性者，因是无嗔无痴之自性。行相者，因于三苦生起。所缘者，因缘于一界及三界。

།ས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། བསམ གཏན་བཞི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པས་ ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དང་།ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོབ་པའོ། །མི་བཟད་པ་ཉིད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤི་བ་དང་། ན་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། ཟད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཞེད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་ དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མངའ་འམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་། ཚོགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་དང་། །འགྲོ་བའི་དོན་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་དེ། །ཚེ་དང་རིགས་རུས་ཚད་ཀྱིས་མིན། ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་མཉམ་སྟེ། སྔོན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པས་སོ། །སྐུ་ཚེ་དང་། རིགས་དང་། རུས་དང་། ཚད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། ཡུན་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུར་འཚོ་བ་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། འོད་སྲུངས་དང་གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུའི་བྱེ་བྲག་ནི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་མིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་། རྐྱེན་གྱི སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན།གང་དག་དགེ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བསྟེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྙེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསོད་ནམས་རྙེད་པ་དང་། མཆོག་ ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་རྙེད་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་མཁོ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་ དག་གིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་རྙེད་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །གང་དག་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཆོས་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། བཤད་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུའི་དོན་གྱི་ཆོས་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཏེ། གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་གྱུར་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་ཉིང མཚམས་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་གྱུར་པ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མངལ་དང་། བྱིས་པ་དང་། དར་ལ་བབ་པ་དང་། བར་མ་དང་། རྒན་པོའི་ངོ་བོས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྱུར་པ་ནི་རྒས་པ་ལ་བྱའོ། །མ་བྱས་པ་ནི་ སྔོན་གྱི་མཐའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་མ་བྱས་ལ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

地是四禅和第四禅的缘故。种性是声闻、缘觉和佛的种性中生起的缘故。离贪欲的获得是由于离欲界和有顶的贪欲而获得的缘故。不等同和等同而生起大悲，普遍救护和不普遍救护。圆满无畏性是因为获得离生、死、病、忧、尽以及达到世间边际的真实，因为获得无余涅槃界而说。
圆满无等性是因为成为一切心的上师，因为获得一切法的自在，仅随意愿而具足一切功德现前之义。
若问是否一切佛陀都无差别地具有这些功德？答：不是，然而：'以资粮及法身，利益众生行，一切佛平等，非寿种姓量。'以三因平等：即获得往昔福德和智慧资粮圆满，法身圆满，世间行为。寿命、种姓、族姓和身量有差别：长寿和短寿，刹帝利种姓和婆罗门种姓的差别，迦叶和乔达摩等时代的差别，大小的差别是随时而异。
所谓'彼等人'是具足因力和缘力。其中何为具足因力？何为具足缘力？凡是从生起善力而从内如理作意中生起者，彼等即具足因力。凡是从遇见善知识而获得法教者，彼等即具足缘力。
因此世尊如是说：'生起正见有二因缘：内如理作意和他人摄受。'所谓'获得'是四种获得：获得福德、获得广大最胜欢喜、获得禅定、获得清净。其中以获得福德而如愿获得一切来世所需圆满。以获得广大最胜欢喜和禅定而获得现法乐住圆满。以获得清净而获得永尽一切苦的圆满。
所谓'于法'者，法有三种：果法、修法和说法。其中果义之法即是果法：所谓未生、未成、未作、无为、未起、寂静、住处，即是涅槃。其中未生是因为不具足取蕴结生相续的缘故。未成是因为不具足以胎儿、婴儿、青年、中年、老年之体性渐次增长的缘故，'成'是指老。未作是因为不具足往昔业和烦恼势力的缘故。无为是因为不具足现在业和烦恼的造作的缘故。

།མ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གཏན་དུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་ནི་དེ་ལས་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་ དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་།ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པ་འདིས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་ ཡིན་ཏེ།དེས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་ངག་ཀུན་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་ བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་གིས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཐུན་པར་དྲིས་པས་ལུང་བསྟན་པ་ལ་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་ བྱེད་དོ།།ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་གནང་བ་བཞིན་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཆོལ་བ་ལས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་ དག་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པར་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ།







这段文字的翻译如下：

"未生是因为不具有未来世的生起。寂静是因为苦及其因完全寂灭。安住是不从此退失。

修行法即是修行法性，是指八正道：
1. 正见
2. 正思维
3. 正语
4. 正业
5. 正命
6. 正精进
7. 正念
8. 正定

通过这些修行，学人能证得所说的果位。其中：

正见是决断的支分，能如实确定所经验的真实性。

正思维是令他了解的支分，依据所理解的置于心中，净化语言。

正语、正业、正命是令他生信的支分，依次通过这些，如实了解后便能对见解等清净生起信心。其中：
- 正语是通过随顺所理解而问答，以确定相关言论而了知见解清净
- 正业是通过取舍等行为圆满的戒律而了知清净
- 正命是通过如法获取衣物等资具而了知生活清净

正精进是净除烦恼障的支分，能断除一切结缚。

正念是净除随烦恼障的支分..."

这段经文详细解释了八正道的内容和作用：
1. 首先说明了修行的性质
2. 列举了八正道的八个方面
3. 详细解释了每一支分的具体作用
4. 特别强调了各支分之间的关联性

这是佛教修行的核心内容，展示了一个完整的修行体系，从见解到行为，从个人到他人，全面涵盖了解脱道的各个方面。

དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་ ནས་མཚན་མ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པས་ཞུམ་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་མཇུག་ཏུ་ ཡང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།།ལངས་པའི་ཚེ་ནི་ཡན་ལག་འདི་དག་རུང་ན་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་དག་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་ན་ལམ་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་པའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།བཤད་པ། དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དམིགས་པ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཟག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་སྟེ། གང་ཐོབ་པ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ཡང་ལོག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་གི་ ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཅན་ཉེ་བར་གདགས་པ་ལས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ངག་སྨྲས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱ་བ་ དང་།ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཙལ་བ་དག་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་འདིས་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ལ། བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་བཤད་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ དང་།ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོག་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་ བསྟན་པའི་སྡེ་དང་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་མདོར་སྨོས་པའི་རྣམ་པ་རྐང་པར་གསུངས་པའོ།








"由于正念极为安住，对相不迷惑，因此不给怯弱的随烦恼以机会。

正定是净除殊胜功德障的支分，能成就神通等功德，最终获得无余涅槃。

从定中起时，这些支分虽然适用，但在入道等持时，正语、正业、正命并不生起。如果连决定真实性等也没有，那么入道时怎么会有八支分呢？

解释：由于缘取出世间法，获得其无漏性及不表色体性，从所获得[定]中起时，不再趣入邪语等，而趣入正语等。因此，由因果关系的假立而成为八支。否则，在入道等持时，决定真实性、思维、发语、作业、寻求衣物等都将相违。

如是通过此修行法获得所说的果法，而此修行法又依教法而生。教法即十二分教：
1. 契经
2. 应颂
3. 记别
4. 伽陀
5. 自说
6. 因缘
7. 譬喻
8. 本事
9. 本生
10. 方广
11. 未曾有
12. 论议

其中契经是指世尊简要宣说的内容。"

这段经文主要阐述了：
1. 正念和正定的具体作用
2. 八正道在修行中的实际运用
3. 修行与果位的关系
4. 十二分教的内容

这是一段非常专业的佛教修行理论，详细解释了修行的次第和各个环节之间的关系，以及修行所依据的经教基础。

།དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་མཐའ་དག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དྲང་བའི་དོན་ནི་མདོའི་སྡེ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའོ། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་གང་དུ་འཕགས་པ་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་ཚེ་འདས་པ་དང་། སྐྱེ་བར་ལུང་སྟོན་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ སྡེ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་སྟེ།དེས་དགོངས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ལུང་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་གང་ཚིགས་སུ་བཅད་ནས་གསུངས་པའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་གང་ཐུགས་རངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེ་བསམ་གཏན་པ། །རྟུན་ པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ།།དེ་ཡི་སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་རྣམ་འཇིག་ཅིང་། །བདེ་བ་འདོད་པའི་དྲི་མ་སེར་སྣ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་གང་ཟག་གི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གསུངས་པའམ། །བྱུང་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་བཅའ་བ་གསུངས་ པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་འདི་ལ་སྐབས་འདི་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །རྟོག་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་དཔར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་དོན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལས་མངོན་པར་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་གང་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པ་རབས་ ཀྱི་སྡེ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་དོན་རྒྱས་པར་སྟོན་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ། འཕགས་པ་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོན་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ་། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ནི་མདོའི་སྡེ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ནོ།།གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྟོན་པའོ།









"应颂是在契经的中间和结尾用偈颂唱诵。或者说，了义是契经，为了理解而用偈颂唱诵的是应颂。

记别是指预言圣者们过去世的往生和未来的出生。另一种解释是，了义经典是记别，因为它明确无遮地宣说佛陀的密意。

伽陀是指用偈颂宣说的内容。

自说是指佛陀欢喜而说的，例如：
'当婆罗门修禅定时，
此法将会出现，
能断除一切疑惑，
并除去贪求安乐的吝啬垢染。'

因缘是为某些人而说的，或者是制定学处时附带说明因缘，如'在此处，此时'等广说。

譬喻是用比喻说法，意思是'从清净了义中明显可见'。

本事是与过去事相关的。

本生是与菩萨行相关的。

方广是广说义理的。

有些人另有解释，如大众部所诵的。

未曾有法如契经所说。

论议是以无倒法相解说契经等的意义。"

这段经文详细解释了十二分教的内容：
1. 说明了每一分教的具体定义
2. 解释了各分教的特点和作用
3. 提供了具体的例子
4. 指出了不同部派间的解释差异

这是佛教经典分类的重要理论，帮助我们理解不同类型经典的特点和功用。





།དེའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ནི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོག་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་ འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ།།གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེ་ན། ཐེ་ཚོམ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་།སོམ་ཉི་སྐྱེས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བསླབ་པ་གསུམ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་གཞིའི་གནས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ།།འབེལ་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །གང་དག་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་དང་། བརྒྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྐྱབས་སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བཞི་དག་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་། སྟོན་པ་གཞན་མི་སྟེན་པའོ། །སྐྱབས སུ་སོང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གོང་མ་གོང་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།རྐྱེན་གཞན་གཟུང་བ་ལས་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ནི་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ནི་སྟོན་པ་གཞན་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱབས་པའི་དོན་ནི་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཏེ་། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བསམ་པའི་ འབྲས་བུའོ།།གཉི་གའི་འབྲས་བུ་ནི་ཁས་ལེན་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པ་དང་། དད་པ་མི་ཕྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གསུམ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །བཞི་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །གང་དག་ཉིན་དང་མཚན་རྣམས་སུ། །རྟག་ཏུ་ སངས་རྒྱས་དྲན་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉིན་པར་དང་། ཇི་ལྟར་ན་མཚན་མོ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དྲན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་བཞིས་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།

他们及其眷属分为三藏，即：经藏、律藏、论藏。其中经藏包含：契经、应颂、记别、讽诵、自说、因缘、方广、希法等部类及其眷属。律藏包含：因缘、譬喻、本生等部类及其眷属。论藏则是抉择分。
为何佛世尊建立三种藏呢？为了对治怀疑和随烦恼，为了断除疑惑而建立经藏。为了对治二边执着的随烦恼而建立律藏。为了对治执着自见的随烦恼而建立论藏。
另一方面，为了宣说三学而建立经藏。为了成就增上戒学和增上心学而建立律藏。为了成就增上慧学而建立论藏。
另一方面，为了宣说法而建立经藏。为了作为现证法义的基础而建立律藏。为了通过确定相关言论而安住于法的受用而建立论藏。
所谓'僧伽'，由十支和八支的差别，以及有学、无学的差别，道和果的八种差别，分为两种僧伽。
'归依'是由四种因缘而归依：了知功德、了知殊胜、发誓受持、不依止其他导师。
这些归依的建立是因为前前为后后之因：从缘取其他而了知功德是了知殊胜的因。以这两者为先导而有发誓受持。以此为先导而不依止其他导师。
因为从内心通达正法而归依佛陀，归依的含义就是救护的含义。
另一方面，了知功德是闻法的果。了知殊胜是思维的果。两者的果是发誓受持。其果是圣者欢喜的戒律、闻法和不退转信。
另一方面，前三者是资粮道，第四是见道。
关于'昼夜恒常念佛陀'，如何能在白天和晚上恒常忆念佛陀呢？由四种因：精进于善法、供养、随念相好、随念恩德。

། ཅི་ལྟར་ཉིན་པར་གཉིད་མ་ལོག་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ན་དེ་གོམས་པས་གཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བདུན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། དང་བ་མང་བ དང་།ཆོས་དམན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་འཚེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་མི་འཚེ་བ་དང་། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་བྲལ་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་གཉིས་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བསོད་ནམས་བྱས་ཤིང་སྡིག་པ་མ་བྱས་ལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ། །དེ་ནི་བདག་སྟེ་ནམས་ཀྱང་འཆིས་མི་འཇིགས། །བརྟན་པའི་གྲུ་ཡིས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ བཞིན།།ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། འཆི་བའི་འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དེ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ ལེགས་པའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་བྱས་ཤིང་སྡིག་པ་མ་བྱས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བའི་བསོད་ནམས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་དབུལ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་འཁོར་བའི་འཇིགས་པས་ཉེན་པ རྣམས་འཆི་བ་ལས་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་བདག་ཉིད་དཔང་དུ་སྟོན་ཏེ།བསོད་ནམས་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུལ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པ་མ་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་ འགྲོའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟོན་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡིག་པ་མི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་ ཐུལ་ཞིང་གཉེན་པོ་རྙེད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ།དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ངས་སྔོན་གྱི་ལམ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ གཞན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཡང་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་བྲལ་བས་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡིག་པ་མང་པོས་བསོད་ ནམས་བྱས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་།ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བསམ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་གསུམ་པོ་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་གསུམ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འགུལ།།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གཡོས། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྲེགས། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུད་པས་བདུགས། །འགུལ་བ་མེད་ཅིང་གཡོས་མེད་ལ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་བསྟེན་ཅིང་། །གང་ན་བདུད་ཀྱི་རྟེན་མེད་ པ།།དེར་ནི་བདག་ཡིད་མངོན་པར་དགའ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果白天不睡觉而忆念佛陀，由于习惯，即使在睡梦中也会如是见到。如是应当了知修持忆念佛陀等的七种功德：忆念前世，多生信心，不入劣法，不具损害他人的本性，他人不损害自己，临终时无执著而死，舍离此身后也将转生善趣天界。这是偈颂义摄第二。
造作福德不造罪，依循智者古法行，此乃我身不惧死，如乘坚船渡彼岸。此为偈颂。
世尊为何说此？为了显示被死亡恐惧所困扰的众生无有恐惧之因。另一方面，为了显示极为清净的增上和决定善之因。
'造作福德不造罪'是显示清净增上之因，如是离罪之福德是清净增上之因，因为超越一切恶行之地。其余是出世间无过失道决定善之因，因为远离垢染。
此外，此偈显示以自身为证，超越贫穷、恶趣和轮回恐惧者的死亡恐惧。'造作福德'显示超越贫穷恐惧，因为布施果报是大受用。'不造罪'显示超越恶趣恐惧，因为持戒是善趣果报之因。不造罪和持戒是同义词。
'依循智者古法行'显示对治极为调伏且无过失，即八支圣道。'古'是指前佛所行之意，如说'我证悟古道'。为显示外道如净行等非共，因为他们未圆满成佛。
又因三种原因而惧怕死亡：因离福德而不得前世善业相续，因多罪而压制所造福德，因执著邪见而显现邪思。此偈显示无此三者。这是偈颂义摄第三。
一切世间极动摇，一切世间极震荡，一切世间极燃烧，一切世间烟笼罩。无有动摇亦不动，凡夫不能依止处，魔罗无有依止处，我心于彼极欢喜。此为两偈。世尊为何说此？为了如实显示轮回和涅槃的过患与功德。

།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གནོད་པ་ དང་།ནད་འགོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་རྣམས་འདོད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ལ་ཐུག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟེན་ནོ། །ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་ལ་རི་རབ་དང་། གསེར་ གྱི་རི་བདུན་པོ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་།གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་། སེང་ལྡེང་ཅན་དང་། བལྟ་ན་སྡུག་དང་། རྟ་རྣ་དང་། རྣམ་པར་འདུད་དང་། རི་མུ་ཁྱུད་འཛིན་དང་། གླིང་བཞི་དང་། བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་དང་། ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་། རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་བཞི་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་གནས་དང་། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ནང་ན་གནས་པ་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་གཞན་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ རྣམས་ཀྱི་འོག་གི་གནས་གཞན་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང་།གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་དང་། དེ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་རྣམས་སོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཅི་རིགས་པར་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། མི་དང་། ལྷ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་པ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། འོག་མིན་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྙེད་དུ་ཉི་མ་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་འོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རྣམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བ་སྟོང་དང་། ཉི་མ་སྟོང་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་གི་བར་འདི་ནི་ སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།།སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་ཆགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བར་སྣང་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཤོལ་མདའ་ཙམ་བབ་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་བབ་པ་རྣམས་ལ་བར་མཚམས་སམ་བར་ཆད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་རྣམས་དང་། ཆགས་པ་རྣམས་ ལ་བར་མཚམས་དང་བར་ཆད་མེད་དེ།གཞན་དག་ནི་འཇིག་།གཞན་དག་ནི་ཞིག་ནས་འདུག་།གཞན་དག་ནི་ཆགས་། གཞན་དག་ནི་ཆགས་ནས་འདུག་གོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འཇིག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། མེ་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་གིས་སོ། ། འཇིག་པ་གསུམ་གྱི་མགོ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ནི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་གོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཞིག་ནས་འདུག་གོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་སོ།

从一个方面来说，为了使那些追求涅槃的人们能够永远断除烦恼、伤害和疾病，精进修持并恭敬地投入正确的修行，也为了使那些不追求的人们生起希求之心。'一切世间'是指器世间和有情世间。
其中器世间是从风轮等直至色究竟天处，即：风轮上依托水轮，水轮上依托地轮。其上有须弥山和七金山：持双山、持轭山、檀香山、善见山、马耳山、象鼻山、持边山，以及四大部洲、八小洲、内海、须弥山四层台阶、四大天王天、三十三天，以及空中宫殿中居住的诸天：离诤天、兜率天、化乐天、他化自在天诸天，色界诸天，以及其他阿修罗道处所，地狱众生下方其他处所八热地狱、八寒地狱、孤独地狱等处所，以及在这些地方的一边有畜生道和饿鬼道的其他处所。
有情世间是指依业力而随应安住其中的诸有情以及无色界有情，即：地狱、畜生、饿鬼、人、天、四大天王、三十三天、离诤天、兜率天、化乐天、他化自在天、梵众天、梵辅天、大梵天、少光天、无量光天、光明天、少净天、无量净天、遍净天、无云天、福生天、无想有情天、广果天、无热天、善见天、善现天、色究竟天，以及往生空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处的诸有情。
所有日轮运行照耀诸方之处，其千倍世界中有千月千日乃至千梵世界，此称为小千世界。千个小千世界称为中千世界。千个中千世界称为三千大千世界。
此等世界同时毁坏与形成，譬如从虚空中降下如犁杖般粗的连续不断的水流一样，在东方世界中毁坏与形成之间没有间隔与阻碍，有的正在毁坏，有的已经毁坏，有的正在形成，有的已经形成。如同东方，其他所有方向也是如此。
毁坏有三种：即由火、水、风所致。三种毁坏的上限分别是第二禅天、第三禅天和第四禅天。世界经过二十中劫毁坏，经过二十中劫住于毁坏状态，经过二十中劫形成。

། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ཆགས་ནས་འདུག་པའོ་། །དེ་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་བགྲང་བའི་ཚུལ་དེ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡིན་ཏེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་དཔག མེད་ནས།།ཚེ་ལོ་བཅུ་ཡི་བར་དུའོ། །འཇིགས་པའི་བསྐལ་པ་དམྱལ་བ་པའི། །སྲིད་པ་མེད་ནས་སྣོད་ཟད་པ། །ཆགས་བསྐལ་དང་པོར་རླུང་ནས་ནི། །དམྱལ་བ་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་ འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འགུལ་བ་ནི་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་འབྲེལ་ཏོ། །འགུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གནས་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་གཡོས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་གཡོས་དང་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། རབ་ཏུ་གཡོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྲེགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་བསྲེགས་པ་དང་འདྲ་བས་རབ་ཏུ་ བསྲེགས་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དུ་བས་བདུགས་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དུ་བས་བདུགས་པ་དང་འདྲ་བས་དུ་བས་བདུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་ དང་ཕྲད་ན་དུ་བ་ལ་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་འབྱུང་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འགུལ་བ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་བསྟེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐབས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ན་བདུད་ཀྱི་རྟེན་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་། བྱེད་པ་དང་། ངོ་བོ་དང་། བར་དུ་བཅོད་པའི་བདུད་རྣམས་ཏེ། དེར་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ཀྱི་བདུད་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་སུ་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པའི་བདུད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཆིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདུད་ནི་འཆི བདག་གི་བདུད་ཉིད་དོ།།བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ། བདུད་རྣམ་པ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་བསྟེན་ཞིང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། གང་ན་བདུད་ཀྱི་རྟེན་མེད་པ། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དུ་བ་ཆུང་ངུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱིས་གླགས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེར་ནི་བདག་ཡིད་མངོན་པར་དགའ། །ཞེས་བྱ་བས་སྐྱོན་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡུས་པ་ ལས་བཞི་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།གང་དག་རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་ལ། །བྱེད་པ་ཆུང་ངུའང་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་མཐོ་རིས་སྣ་ཚོགས་པ། །བགྲོད་ན་འཆི་མེད་གནས་འཐོབ་བོ་། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས ཤེ་ན།ཚེགས་ཆུང་ངུས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དབུལ་པོ་དང་བག་མེད་པ་དང་། །སེར་སྣ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །གང་དག་ རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་ལ།།བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་བྱེད་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའོ།

中劫二十而成住。这些成为八十中劫，这就是大劫。这种计算劫的方式是色界天和无色界天众的寿量，从无量中劫到十岁为止。坏劫从地狱众生的有情灭尽到器世间毁坏为止。成劫从最初的风到地狱众生出现为止。
一切世间都与无常性相连，即坏灭无常性和刹那无常性。其中一切震动是由坏灭无常性引起，如此遍及有顶。'震动'是指从自处退失。'剧烈动摇'是由刹那无常性引起，因为相续不断而产生不同的果。由于与剧烈动摇相似故称为剧烈动摇，'剧烈动摇'是指产生不同的果。
'一切世间悉被焚'，是指与焚烧相似故称为焚烧，就有情世间而言，是由烦恼现行的状态所说。'被烟熏'是由习气状态所致。由于与被烟熏相似故称为被烟熏，如同这些遇缘时如烟中生火般生起。另一方面，其生起依赖二者，故就二者而说，因为是从因安立果的缘故。
第二偈颂是就涅槃而说，'无动'是指完全离开无常性。'凡夫不能依'是指其方便为圣者所行故。'无魔所依处'是指处所、作用、本性和障碍四魔，因为彼处不现行故。其中处所魔是蕴魔，因为在其中死亡故。作用魔是烦恼魔，因为由其束缚故。本性魔即是死魔。障碍魔是天子魔，因为对为断除三种魔而精进者作障碍故。
说'凡夫不能依'，而说'无魔所依处'时，预流等虽有余结使，因有微烟故魔有机会。以'于彼我心喜'说明离彼等过失的涅槃。这是摄颂中第四偈的义摄。
'若于胜导师，作微小善业，彼等经种种，天趣得不死。'此为偈颂。世尊为何说此偈颂？为了真实显示以小功用生大福德故。另一方面，显然是为了成熟贫穷、放逸及贪吝众生的相续而说。'若于胜导师，作微小善业'即是'若仅以信心，一向生净信'之义。以战胜一切烦恼故无过失，因此称为胜者。

།གཞན་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འགྱོད་ པ་སེལ་བས་རྣམ་འདྲེན་ནོ།།དེ་དག་མཐོ་རིས་སྣ་ཚོགས་པ་བགྲོད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ལྷའི་རིས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འཆི་མེད་གནས་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་སོགས་པས་ ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཆི་བ་མེད་པའི་གནས་ཏེ། དེ་ན་བདུད་ཐམས་ཅད་མེད་པས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་རྒྱལ་པོའི་ བཀའ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞིག་གམ།འོན་ཏེ་ཁུངས་ཡོད་ཅེ་ན། ཁུངས་ཡོད་དོ་། །ག་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་།ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་པས་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་གོམས་པ་དང་། གུས་པར་བྱས་ ཏེ་གོམས་པའོ།།འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངན་སོང་གསུམ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་ལ་འཇོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་ངེས་པར་ཐར་པ་ལ་འཇོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །མཁྱེན་པ་ཕུན་སུམ ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།མ་བསྟན་པར་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པར་མཁྱེན་པའོ། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། གཏན་དུ་སྤངས་པ་ དང་།ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཚངས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་དབང་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་།སྐུ་ཚེ་གཏོང་བ་དང་། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རིང་བར་མྱུར་དུ་བཞུད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཆེན་པོར་འཇུག་པའི་དབང་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉུག་ མ་སྣ་ཚོགས་པའོ།།གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐུ་གདུང་གི་རུས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ མཁྱེན་པ་དང་།མཐུ་དང་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཐའ་ཡས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་དབྱེ་ན་ལྟ་དུ་མ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ དོན་བསྡུས་པ་ལས་ལྔ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།དགོན་པ་འདིར་ནི་གནས་པ་དང་། །ཞི་ཞིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། །ཟས་གཅིག་ཟ་བར་བྱེད་རྣམས་ཀྱི། །མདོག་ནི་གང་གིས་གསལ་བར་འགྱུར། །འདས་པ་ལ་ནི་མ་ཆགས་ཤིང་། །མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་མི་དགའ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ ཐོབ་ནས་འདིར།།ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་ལྡན་པ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་མདོག་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ནི་ཞུས་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་ལན་བཏབ་པའོ།

由于能够消除他人的烦恼和悔恨而称为引导者。'经过各种天界'是指次第在六种天界中出生，显示为增上生因。'获得不死处'是指最终获得涅槃，积累资粮，显示为决定胜因。涅槃是不死之处，因为那里没有一切魔障，所以是无有退转之处。
'世尊是以小功用生大福德之处'这句话是否应该像国王的命令那样理解？还是有根据？是有根据的。从何处得知？因为具足因、果和利益功德圆满，所以应当了知世尊是生大福德之处。
从圆满到利益圆满之间需要说明的是：因圆满有四种：即一切福德智慧资粮的修习、长时修习、恒时修习、恭敬修习。
果圆满有四种：智慧圆满、断除圆满、威力圆满、色身圆满。利益圆满有四种：救护三恶趣圆满、安置善趣圆满、安置三乘圆满、安置永远解脱轮回苦圆满。
智慧圆满也有四种：不待教授而了知、一切智、一切种智、无障碍智。断除圆满也有四种：断除一切烦恼、永断、断除烦恼及习气、断除一切禅定三昧障碍。
威力圆满也有四种：于梵界变化自在圆满、转变加持自在圆满、舍寿加持自在圆满、虚空界无碍迅速游行及小入大自在圆满与种种稀有殊胜本性法。
色身圆满也有四种：相好圆满、随好圆满、力量圆满、舍利如金刚坚固圆满。
如是如来是智慧、威力和利益功德无边稀有大宝之源，这是世尊大我性的略说。若详细分别则有众多，但此处略说即可。这是偈颂义略说中第五义略说。
住于此寂静处，寂静修梵行，单食诸行者，何因色光明？不执著过去，不贪著未来，现在所获得，正知正念住，如理观察食，由此色光明。这是两个偈颂。第一个偈颂是提问。第二个偈颂是回答。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ ཞུས་པའི་བརྩམས་པ།དགོན་པ་འདིར་ནི་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བརྗོད་ན། ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་མ་བརྗོད་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་མལ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་ངེས་སོ། །ཞི་ཞིང་ཞེས་བརྗོད་ནས་ཚངས་པར་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ན་ཞི་བ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན། ཟས་གཅིག་ཟ་བར་བྱེད་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟས་ལ་ཚོད་རིག་པ་ཡིན་ན་རོ་ལ་སྲེད་པ་དང་དུ་ལེན་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ པར་མི་འགྱུར།མདོག་ནི་གང་གིས་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མདོག་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྐྱེ་བོ་སྡུག་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།དགོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འཁྲིག་པ་གཅོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཟས་འདོད་དགུའི་དུས་སུ་ཟ་བའོ། །དགོན་པ་འདིར་ནི་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་སྡུག་པ་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་ བའི་གཉེན་པོའོ་།།ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དགོན་པར་གནས་ཀྱང་སྔོན་དགོད་པ་དང་། རྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ བདེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དགོན་པར་གནས་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཟས་གཅིག་ཟ་བར་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་འདོད་དགུའི་དུས་སུ་ཟ་བ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཞུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ལན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། །འདས་པ་ལ་ནི་མ་ཆགས་ཤིང་། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་མདོག་གསལ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ལྟ་བའི་སྲེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སྲེད་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞིག་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལྟ་བའི་སྲེད་པའོ། །མ་འོངས་པ་རྣམས་ བདག་གི་ངོ་བོ་དང་།ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སྲེད་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྲེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་བྲལ་བ་དག་མདོག་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་སྲེད་པ་དང་།ཡང་བྱུང་བ་པ་དང་། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་འདས་པ་ལའོ། །ཡང་བྱུང་བ་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལའོ། ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལའོ། །རྣམ པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིག་བཞིའི་དོན་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།སྲིད་པ་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ལའོ། །ཡང་བྱུང་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལའོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལའོ། །དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་ པར་དགའ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལའོ།།ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་བཞིན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པའོ།

关于偈颂的请问文：'住于此寺院'等句，即使不说'寂静'二字也已成立，因为如此在极为寂静的住处安住者，其身语意必定行持寂静。说了'寂静'之后不应说'梵行'，因为怎么会有寂静而非梵行呢？'一食者'等句也不应说。
具足这些功德即是知食量，那么怎么会随顺贪著味道呢？
'容色由何而明净'等句为何？应知此偈颂是为对治近烦恼所生四种乐而安立的。使容色明净的近烦恼所生四种乐是：与可爱之人相处所生乐、笑乐所生乐、行淫所生乐、随意时食所生乐。
'住于此寺院'是对治与可爱之人相处所生乐的对治。
'寂静'是对治笑乐所生乐的对治，因为虽住寺院，也有因忆念往昔嬉笑游戏等而不能寂静的。
'行梵行'是对治行淫所生乐的对治，因为虽住寺院，也有非梵行者，如为生子而行不净行。
'一食者'是对治随意时食所生乐的对治。
这是请问偈颂。答复偈颂是'于过去无著'等广说。
远离近烦恼诸相且离三种爱著者，容色将明净。
其中三种爱著以时间差别而言是：见爱、喜爱、耽著爱。对已见、已闻、已别、已识的灭尽是见爱。对未来的自体和各种资具是喜爱。对现在的蕴体和资具不舍的特征是耽著爱。
另一方面，离四种爱著者容色明净，这是世尊在其他经中所说的'爱著、重生、喜贪相应、于彼彼处生欢喜'的意趣。其中爱著是对过去，重生是对未来，喜贪相应是对现在，即欢喜是令喜，与烦恼意乐贪相应的意思。'于彼彼处生欢喜'是对过去、未来、现在。
另一方面，四句的含义应从自体和资具的得与未得来理解：爱著是对已得自体，重生是对未得，喜贪相应是对现在境，于彼彼处生欢喜是对未来境。
'具正知正念'即具慧和念者称为真实出家。正知是无烦恼的智慧，由此而身语意行为正知而行。

།དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏོད་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། ད་ལྟར་བ་ལ་རྟག་པར་ཆགས་པ་དང་། འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དགའ་བོའི་མདོ་ལས། འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དགའ་བོ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་དེ། རྒོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཆ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཙམ་དུ་ལུས་འདི་གཉིས་གནས་པ་དང་འཚོ་བ་དང་། བཀྲེས་པ མེད་པར་བྱ་བ་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཚོར་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་གསར་པ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱ་ཞིང་བདག་འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་པ་ལ་གནས་སོ་ ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།རྒོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །རྒོད་པ་ནི་རྒོད་བག་ཅན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱད་དག་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེ་ན་དགའ་ བའི་བསམ་པས་ཟ་བར་བྱེད་དོ།།ཆ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཆ་བའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་ཟ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཆ་བ་ནི་ཁྲུས་དང་། བསྐུ་བ་དང་། ཕྱི་བདར་བྱེད་པའོ། ། བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་དང་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་ཟས་ཟ་བ་འགོག་པར་མཛད་དོ། །ཅི་ཙམ་དུ་དེའི་ལུས་ཉིད་གནས་པ་དང་། འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དང་། སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་ནི་ཚེ གནས་པའོ།།སྟོབས་ནི་འཚོ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རྟའི་ལྟེ་བའི་མིག་བསྐུ་བ་ལྟ་བུར་རོ། །བཀྲེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཏོ་། ཇི་ལྟར་རྨ་གསོ་བར་བྱ་བ་ལྟ་བུར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གནས་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ལུས་ལ་གདུང་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཚོར་བ་ སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བཀྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཚོར་བ་གསར་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མང་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདིས་ཉུང་བ་དང་། ལྷག་པའི་ཁ་ཟས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཚོད་རིག་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་ གྱི་ཚོར་བ་དག་སྤངས་པས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན།བདག་འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་བར་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །ཚོར་བ་གསར་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་རེག་པ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཟས་མང་པོར་ཟ་བའི་སྐྱོན་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སྐྱོན་དེ་དག་ཀྱང་ལྔ་སྟེ། གཡེང་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། གླལ་བ་དང་། ཟས་མ་སྙོམས་པ་དང་། སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཡང་བས་ནི་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེག་པ་ལ་གནས་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།བསམ་པ་གང་གིས་བཟའ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། བསམ་པ་གང་གིས་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚོད་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཟ་བའི་ཕན་ཡོན་དེ་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཟ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཁས་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།

关于正念，是指专注于行走和来往等。如是，远离对未来的欲望、对现在的恒常执著、对过去的追忆等烦恼的人们，是经过观察而进食的。如同《难陀经》中所说：'此处，族姓子难陀是经过观察而食用饮食，不为嬉戏，不为骄慢，不为沐浴，不为装饰，而是为了维持此身体的存活和生存，为了止息饥饿，为了利益梵行，如是舍弃旧的感受，不生新的感受，为了自身的生存、力量、安乐，以及无过失而安住于触。'
所谓不为嬉戏，是指不同于年轻人那样。嬉戏是指轻浮的人，他们是为了美观而进食。所谓不为骄慢，是指不像力士那样，他们是为了增长身体力量而欢喜进食。
所谓不为沐浴，不为装饰，是指不像享受欲乐者那样，他们是为了美观而进食，为了沐浴和装饰而进食。其中沐浴是指沐浴、涂抹和擦拭身体。装饰是指以衣服和花鬘等作为装饰，制止这样意图的饮食。
所谓为了维持其身体的存在和生存，是指仅仅为了维持生命之流和力量之流，生命是指寿命的存续，力量是指生存。为此，如同涂抹车轴孔一样。所谓无饥饿，是为了远离饥饿之苦的意思，如同治疗伤口一样。
所谓为了利益梵行，是指依靠身体的存在、身体的力量、身体无有痛苦而修习圣道的意思。什么是梵行？经中说：'八支圣道即是梵行。'
所谓舍弃旧的感受，是指由饥饿所生的感受。所谓不生新的感受，是指由过量饮食所生的感受，由此断除过少和过量的饮食。所说'如是'是为了显示正确了知适量。
舍弃旧的感受有何作用？观察能令自身生存、有力量和安乐。不生新的感受有何作用？观察能安住于无过失的触。其中，由于无有过量饮食的过失，应知是无过失。这些过失有五种：散乱、不悦、昏沉、饮食不调和、心生怯弱。
由于身体轻安与修行相应，为了安乐而住，应知安住于触。以何种发心不应进食，以何种发心应当进食，食用多少量的功德，由此观察而进食，故称为经观察而食用饮食。

།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བསྡུས་པའི་དོན་འདི་ནི་གཞན་ ཏེ།བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་འགྲོགས་པ་དང་། དགོད་པ་དང་། འཁྲིག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་གསལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་བྲལ་བས་ལོག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ནི་འདོད་པ་བོར་བ་ལ་ དགའ་བ་ཉིད་དང་།འདོད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དང་། ཡོ་བྱད་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོག་ངན་པར་སྣང་ལ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་སྤངས་པས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་གསལ་བར་མཐོང་ནས་ མདོག་གསལ་བའི་རྒྱུ་ལྷས་ཞུས་སོ།།མདོག་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དེ་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མདོག་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་། འདས་པ་ལ་ནི་མ་ཆགས་ཤིང་། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་དྲུག་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་ཆོས་ལ་དགའ། །ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྣམ་སེམས་ཤིང་། །ཆོས་རྣམས་དྲན་པའི་དགེ་སློང་ནི། །ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཅིའི ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན།ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་གཟུང་བ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གཞོལ་བའི་སྒོ་ནས་རིག་ པར་བྱའོ།།ཆོས་ལ་དགའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐབས་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་ དུ་འབྱུང་བ་བཞིན།རྣམ་སེམས་ཤིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདིར་ ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་།ཁ་ཏོན་དང་བསྟན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་དགའ་བ་ནི་དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཐོས་པ་ཡང་བྱུང་བར་བྱེད་དེ། དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྣམ་སེམས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག ནི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །འདིར་དགེ་སློང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའམ། གཞོམ་པར་ཞུགས་པ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ བསྡུས་པ་ལས་བདུན་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། མཁས་གང་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །དད་དང་ཤེས་རབ་རྙེད་པ་ནི། དེ་ཉིད་འདི་ཡི་ནོར་མཆོག་སྟེ། འདི་ཡི་ནོར་གཞན་དམན་པ་ཡིན། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན།ནོར་བུ་དང་དངུལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནོར་ངན་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ནང་གི་ནོར་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་སྨོས་པ་ནི་དད་པ་དང་། །ཤེས་རབ་དག་ཐོབ་པའི་གཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མཁས་ པ་དང་ལྡན་པས་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་།ཉེས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་ནུས་ཤིང་། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཐོབ་སྟེ་། ནུས་པ་མེད་པའམ། ལོག་པར་ལྟ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་བཙལ་ཏེ། རིགས་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །འཚོ་ བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འཕགས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་འདིར་རོ།

从一个方面来说，这个总义是另外的，即在家人由于与快乐、愉悦、欢喜、交往、笑、淫欲、受用等四种相伴而容颜光泽，与此相反，其他不正确出家的人因为舍弃欲望而欢喜、未得到欲望、追求目标、对获得资具过分贪著而受用，因此容颜暗淡。见到那些断除这些随烦恼的正确出家者容颜光泽，天人因此请问容颜光泽的原因。
虽然没有那些烦恼性的容颜光泽因，但正确出家者的容颜如何变得光泽，对此世尊以'于过去不贪著'等广泛授记。这是偈颂总义中第六总义。
'于法欢喜乐于法，思维观察诸法义，忆念诸法比丘者，永不退失于正法。'此为偈颂。
为何宣说此偈颂？为了显示不退失教法和证法的因缘。其中'于法欢喜'是指通过受持、诵读、讲说等方式专注于经典等教法而了知。'乐于法'是指修行之法，应当了知是通过正见等修行而欢喜息灭烦恼的方法。然后如经中所说那样思维观察杂染和清净诸法，以正念安住而不退失果法。
从另一个角度来说，此偈颂显示闻思修的因缘和利益。这里'于法欢喜'应当了知是通过受持、诵读、讲说而精进。'乐于法'是为了专注于此。由于法欢喜和乐于法而成就闻所生慧，使未闻者得闻，已闻者清净无垢，这是其含义。
'思维观察诸法'是成就思所生慧。忆念诸法是成就修所生慧。这些是三种智慧的因。具有如是功德的比丘不退失教证二法，这是其利益。这里比丘是指已断烦恼或入于断除烦恼者。这是偈颂总义中第七总义。
第二品
'智者生活世间中，获得信心与智慧，此即最胜之财富，其余财富皆低劣。'此为偈颂。
世尊为何宣说此偈？为了使那些过分贪著珍宝、银、金等外在低劣财富的人趣入内在殊胜财富。提到智者是为了显示获得信心和智慧的基础，因为具有天生智慧才能了知善说与恶说的含义，并获得信心和智慧，而无能力者或邪见者则不能。'者'是指种姓，即四种姓中的任何一种。'生活世间中'是指在圣者出现的生活世间中。

།མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བལྟ་སྟེ། དེར་དེ་དག་རྙེད་པར་སྲིད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྣམས་ནོར་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་ གླིང་གི་མི་དག་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་དང་།ལྷ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དཔའ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གནས་པ་དང་། སྐྱོ་བ་མང་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣོ་བས་སོ་ ཞེའོ།།དད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། ནུས་པ་ཉིད་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དང་བ་དང་འདོད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་དང་བའི་རྣམ་ པ་དང་།ནུས་པ་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཐོས་པའམ། བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ་སྙམ་པ་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་དད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དད་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་སྟོན་ལ། ཤེས་རབ་ ཀྱིས་ནི་དེ་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་སྡེའི་དུམ་བུ་འདིས་ནི་དགེ་ སྦྱོང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་དགེ་སློང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཆ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་།གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ། གོས་ངུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཆ་བྱད་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པའི་ཆ་བྱད་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ དག་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་། རང་གིས་རྟགས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། བུ་ལོན་ གྱིས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན།འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོས་བསྒོ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དད་པས་སོ། །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་ནི་ཁྱིམ་པའི་གནས་སོ། །གནས་ཉམ་ང་བ་དེ་ལས་ གནས་འདི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཁྱིམ་མེད་པ་ནི་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པའོ། །དད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ་། གང་གིས་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་ སུ་བསྟན་ཏེ།དད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དེ། ཅི་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་ལ། ཡིད་དགའ་བས་ ལུས་སྦྱངས་བར་འགྱུར་ལ།ལུས་སྦྱངས་པ་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བདེ་བར་གྱུར་པས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ལ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་དབང་པོ་ལྔའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་རིག་ པར་བྱ་སྟེ།དད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ལ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་སོ།

观察人世间，思维在那里可能获得这些，以及因为人们特别贪著财物的缘故。如同世尊所说：'赡部洲的人们较北俱卢洲的人和天人有三种殊胜：勇敢和具足正念'等等广说。其他人说是因为此处梵行住世、厌离众多、智慧锐利的缘故。
信心是对于存在性、具德性和能力性依次产生执著、净信和希求，即对佛法僧存在性生起确信的行相，对具德性生起净信的行相，对能力性生起'我能听闻或修行'的希求行相的信心。智慧是对诸法详细分别，具有遣除疑惑的作用。
信心显示为趣入正法的因，智慧显示为不被夺走的因。如世尊所说：'剃除须发，身著袈裟，以正信从在家出家'。此经文显示以四种沙门圆满所摄的教法趣入之因即是信心。
其中比丘四种圆满是：形相圆满、羯磨圆满、发心圆满和住处圆满。'剃除须发，身著袈裟'是形相圆满，此形相因与烦恼和随烦恼相违故较在家形相为圆满。'以正信'是羯磨圆满，即以白四羯磨而出家是真实出家，而非未受具足戒或自取相者。'以信心'是发心圆满，非因债务恐惧，非因怖畏恐惧，非因王命，而是以信心。'从在家出家'是住处圆满，在家是居士住处，从那危险处所到此圆满处所，无家即树下等处。
已说信心为趣入正法之因。其后如何显示智慧为不被夺走之因？如是具慧者自己忆念以谛为本的法而修行，因不依赖他人。获得即是真实证得。
这是另一种方式，显示以何令未得定者得定，已得定者解脱。以信心作意最胜欢喜事而令未得定心得定，以智慧如实见而得解脱。如说：'于极喜生欢，意欢则身轻安，身轻安则感受乐，乐则心得定，心得定则如实了知。'
另一方面就五根而言应知义理：有信则发起精进，发起精进则正念现前。

།དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ལ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་འབྱུང་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ ལྷན་ཅིག་གཟུང་བས་དེའི་བར་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་གང་ཟག་གཉིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་ནི་ཉེ་བར་གཟུང་བས་སོ། །མ་དད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདིའི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དད་པ་ནི་ཉེ་བར་ གཟུང་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་གཉེན་པོར་ནི་ཤེས་རབ་བོ།།མ་དད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་གཉེན་པོར་དད་པའོ། །ཡང་གང་ཟག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་འདི་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དད་ པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོ་རིས་དང་།བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་དང་ཤེས་རབ་དག་ནི་ནོར་ཉིད་དང་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ནོར་བས་དད་པ་ནོར་མཆོག་སྟེ། །མི་ཡི་རིན་ཆེན་ཤེས་རབ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ནང་གི་མཆོག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་ ལ་སོགས་པ་ནི་དམན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཕྱིའི་ནོར་ནི་ཕལ་ཆེར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་དང་། མི་ཆོག་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷ་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་ པ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི།ནང་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བརྒྱད་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།ཆོས་གནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་བདེན་པར་སྨྲ། །བདག་ཉིད་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།འདིར་འདི་སྐད་རྒོལ་ཏེ། ཆོས་གནས་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་སྨྲས་ ནས།ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།བདེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། མ་ཉམས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨྲ་ བས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ན་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ལ་འདུག་པ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་མཚན་ གྱི་བདུན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་པགས་པའི་ཕྱིར་ནི་གུང་གསོད་དོ། །སོའི་ཕྱིར་གླང་པོ་གསོད་དོ་། །རྩིད་པའི་ཕྱིར་ནི་འབྲི་གསོད་ཅིང་། བུད་མེད་ཕྱིར་ནི་བུམ་ལེན་བསད། །ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ན་ཉམས་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་།བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བལྟས་ནས་ངོ་ཚ་བ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ་། བག་མེད་པའི་ཉེས་པ་འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ འབྱུང་བ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བ་ན་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨྲ་ན་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།

由正念而心得等持，由心等持而如实了知，由同时把握开始和结尾，其间部分也得以把握。
复次有两种人对如来说不悦耳之语：有信者是由于执著，无信者是由于嗔恚的差别。此处应知是为对治之义。'有信者是由于执著'这句话的对治是智慧。'无信者是由于嗔恚的差别'这句话的对治是信心。
复次应知此义是针对随信行者种性和随法行者种性而说的。
复次以信心和智慧获得人天道和解脱道。信心和智慧是财富和至上，如说：'财中信为最，人中慧珍贵。'
应当从多方面了知内在的殊胜性，而其他的宝石、珍珠等是低劣的。外在财富多数会引生恶行、不知足、有恐惧、有损害、与天神共有、非恒常、用尽则竭，而内在财富则不会如此。
这是偈颂要义摄集中第八品的要义。
'住于正法具足戒，知惭愧而说实语，自己如是而行持，众人对此生欢喜。'此为偈颂。
此处有如是诘问：说了'住于正法'之后不应再说'具足戒'，因为住于正法者怎么会不具足？说了'具足戒'之后不应再说'知惭愧'，因为具戒者怎么会不知惭愧？世尊也说：'二法护世间，即惭愧二者。'说'说实语'也是不应该的，因为已包含在实语戒中。
此处解释：此偈颂应知是从四个方面安立：正受、不毁、断除烦恼生起之因、如实而说。
'住于正法'是指正受，若正受持戒律则称为住于正法。住于正法即安住于正法，意思是为法而住。这是原因的第七格，如说：'为皮杀野牛，为牙杀大象，为毛杀母牛，为女杀补满。'
'具足戒'是指不毁，若不毁坏正受的戒律则是具足戒，否则就是毁坏。
'知惭愧'是指断除烦恼生起之因，烦恼生起之因是非理作意。若具有惭愧则能断除烦恼生起之因，因为观察自他相续而不行无惭之事。
'说实语'是指如实而说。当同梵行者们因放逸过失的来去等过失而劝诫学处时，若能如实而说则是说实语，否则就是妄语。

།བདག་ཉིད་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་བྱེད་དེ།ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གི་དགའ་བ་ནི་ བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་དགུ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།ཐོས་པས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤོང་། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །ཅེས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡིག་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་། ཐོས་པས་ཆོས་ནི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཇི་སྐད་དུ་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་མུ་སྟེགས་པས་སྨྲས་པ། མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། ཟས་མི་ ཟ་བ་དང་།དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དང་། འཚེ་བ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་གསུངས་པ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ནས་ དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ།ལོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྡོག་པའོ། །སྡིག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གསུམ་པོ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། ངག་གི་བཞི་པོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གཞི་དང་། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཉོན མོངས་པ་དང་།མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །བསམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ པའི་བསམ་པ་དང་།ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་བྱེད་འདོད་པའི་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་བསྡུས་པ་དང་སོ་སོའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེ་ལས་དེ་དང་ དེའི་ཚེའམ།ཕྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའི་གསོད་པའི་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གསད་པའི་ཕྱིར་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱུགས་གསོད་པར་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་སྟན་ལས་ ལྡང་།རིན་ལེན། འགྲོ་བར་བྱེད། ཕྱུགས་ལ་ནོམ་པར་བྱེད། ཉོ་བར་བྱེད། ཁྲིད་དེ་འོང་བར་བྱེད། གསོ་བར་བྱེད། ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། གནོད་པར་བྱེད། མཚོན་ལེན་པར་བྱེད་པ། མཚོན་ལན་གཅིག་ལན་གཉིས་འདེབས་པ་ལས་། ཇི་སྲིད་དུ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་ དུ་སྦྱོར་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་དང་། ཆགས་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དོན་དང་། ནོར་གྱི་དོན་དང་། རྩེད་མོའི་དོན་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྲོག་དང་ བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡང་ན་བདག་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'自身所作'，是指以那些功德令众生欢喜，因为如实宣说真实功德的缘故。另一方面，'自身'这个词要与其余词语相连，如所说：'大王以身行善行，以语行善行，彼等之欢喜即是自身'等广说。此为偈颂义摄第九义摄。
闻知法差别，闻能远离罪，闻能断非义，闻得涅槃果。此为偈颂。
世尊为何说此？为生起正见故，依三学而从罪业、贪欲及再有中得以超越故。其中，'闻知法差别'，如说：'此中有人，听闻如来所说法律，了知宣说正戒、正定、正慧之法唯此为是，其他外道所说投火入水、断食、苦行及杀生等非为教法'，如是了知差别。
'闻能远离罪'，如说：'此中有人，听闻如来所说法律中增上戒学，依此远离身语意恶行而不作。罪即十不善业道：身三业为杀生、不与取、邪淫；语四业为妄语、离间语、粗恶语、绮语；意三业为贪欲、嗔恚、邪见。'
彼等之安立，应从事、意乐、加行、烦恼及究竟而了知。杀生等之事，即有情数及非有情数，依此而生杀生等。意乐即于彼事起彼想之意乐及欲作业道之意乐。加行即为分别而以自他身语意所作之行为。烦恼即贪嗔痴总别。究竟即由彼彼加行于彼时或后时圆满。
其中，杀生之事即诸有情。意乐即于彼起彼想之杀心。加行即为杀而行击打等，如有欲杀牲畜者，从座而起，取价，前行，抚摸牲畜，购买，牵来，饲养，令入屋中，加害，取刀，一次二次击打乃至断命，皆为加行。烦恼即贪嗔痴。以贪而杀者，为求肉等，如为身体部分、财物、游戏而断诸生命，或为护所爱。从嗔而起者为必欲除害。

།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཆོད་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བློ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཁྲིམས་འདོད་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་སྟེ། འཚེ་བ་དང་། སྡང་བ་རྣམས་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། པར་སིག་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཕ་མ་རྒན་རྒོན་འཁོགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དག་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ། །མཐར ཕྱིན་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་དེ་སྦྱོར་བ་དེས་དེ་མ་ཐག་གམ་ཕྱིས་ཤི་བའོ།།མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་གཞི་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའམ། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བསམ་པ་ནི་དེར་འདུ་ཤེས་པའམ་དེ་བདག་གིར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ ནི་སྟན་ལས་ལྡང་བ་ནས་མ་བླངས་པའི་བར་དུའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་གང་ཞིག་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་རྐུ་བའམ། གཞན་གྱི་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རམ། བདག་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་རྐུ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཁྲིམས་འདོད་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས་ངན་པ་ཆད་པས་གཅད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དག་འདི་དག ཐམས་ཅད་ཚངས་པས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ཡིན་ན།བྲམ་ཟེ་རྣམས་རྒུད་ནས་དམངས་རིགས་དག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དེ། དེ་བས་ན་བྲམ་ཟེ་འཕོག་པར་བྱེད་པ་རང་གི་ལེན་པར་ཟད་དེ། བྲམ་ཟེ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནོར་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་ལ་རང་གི་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ དག་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱ་བ་དེ་མཐུ་འམ་འཇབ་བུའི་བློས་སོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཉིད་དེ་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །བསམ་པ་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་ པའོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ལ་དེར་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ནི་ ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་པར་སིག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉལ་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་བ་ལང་གསོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་བུད་མེད་ནི་གཏུན་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ དང་།འཇུག་ངོགས་དང་། ལམ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་མ་ ཕྱེད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་གཞན་པའི་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རམ། བདག་གི་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དཔེར་ན་། རྒྱལ་པོ་ཀུ་རེ་ལྡན་ཚིག་གནོད་མ་ཡིན། །བུད་མེད་ལ་མིན་བག་མ་ལེན་དུས་དང་། །སྲོག་ལ་བབ་དང་ནོར་ཀུན་ཚོལ་ཚེ་མིན། །བརྫུན་ལྔ་ལྟུང་བར་བྱེད་ པ་མིན་ཞེས་བཤད།།ཅེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་འཁོར་རམ་ཟླ་བོས་གོ་བའོ། །ཕྲ་མའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དག་གོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དབྱེ་ཞིང་མི་འདུམ་པར་སེམས་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་དེ་དོན་དུ་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕྲ་མ་བྱས་པས་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པའོ།

从愚痴而生的是如同祭祀者们的法义和王法欲望作为准则，以惩罚来制裁伤害和嗔恨的国王们会成为有福德之人的说法，以及如同波斯人们所说的对年老衰弱痛苦且病重的父母应当杀害的说法。
究竟圆满是指有情以此加行立即或之后死亡。
不与取的基础是他人所执持的有情数或非有情数。意乐是对此认知或欲求据为己有。加行是从座位起身直至未取得之间。
烦恼是贪欲、嗔恨和愚痴。从贪欲而生的不与取是为了所追求之物而偷盗，或为了他人的利养、恭敬和名声，或为了保护自己所爱而偷盗。从嗔恨而生的是为了使对方必定衰败。从愚痴而生的是如同以王法欲望为准则而惩罚恶人，以及如同婆罗门们所说'这一切都是梵天赐予婆罗门的，而今婆罗门衰败，首陀罗在享用，因此婆罗门夺取只是取回自己的，婆罗门享用自己的财物并安住于此而行布施'的说法，但这些并非没有我所和他所的认知。
究竟圆满是以威力或隐秘心态据为己有。欲邪淫的基础是有情数且不应行淫者。意乐是思维不应行淫者。加行是为此而作。
烦恼是贪欲、嗔恨和愚痴。从贪欲而生的欲邪淫是因贪著他人女子等。从嗔恨而生的是为了使对方必定衰败。从愚痴而生的是如同与波斯女等交合，祭祀者在祭祀时杀牛而行淫，以及有人说'女人如臼、花、果实、渡口、道路相同'等说法。
究竟圆满是二者交合。妄语的基础是有情数、所见、所闻、分别、了知、未见、未闻、未分别、未了知。意乐是以异想说为他想。加行是为此而作。
烦恼是贪欲、嗔恨和愚痴。从贪欲而生的是为了利益或为了保护自己所爱。从嗔恨而生的是为了使对方必定衰败。从愚痴而生的妄语是如说：'国王戏言无过失，对女非过求婚时，命难财难求时语，此五妄语无过失。'
究竟圆满是眷属或同伴理解。离间语的基础是和睦或不和睦的有情。意乐是思维令彼等分离而不和合。加行是为此而作。烦恼是贪欲等，从贪欲和嗔恨而生的如前。从愚痴而生的是认为离间语毫无过失。

།མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དབྱེ་བས་གོ་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོའི་གཞི་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །བསམ་པ་ནི་ ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་འབྱེད་འདོད་པའི་བསམ་པའོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཕྲ་མ་དང་འདྲའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་བའི་གཞི་ནི་དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་འཁྱལ་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་གླུ་ལེན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སྨྲས་པའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་ཟས་དང་ཡོ་བྱད་དོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ལ་ དེར་འདུ་ཤེས་པའམ།དེ་བཞིན་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བདག་གིར་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ་། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བདག་གིར་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། ། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་གཞི་ནི་དོན་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ཡོད་པའི དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ་། །ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །མ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ས་བོན་འདེབས་པའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ པའོ།།རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྦྲེལ་པའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་ བཏང་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་བརྗོད་དོ།།བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ ངེས་པའོ།།དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་ལོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་དག་གི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།དེའི་དབང་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་དག་ཀུན་དུ་སློང་བའི་སེམས་ པ་ད་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ལས་ལྷག་པའི་སེམས་ ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བརྟན་ཏེ་གང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དོན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ལས་ལྷག་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོས་པ་ལྟ་བུའོ།

圆满是由分类而了知。粗语的所依是成为令心恼害因缘的诸有情。动机是业道，即想要分离的动机。加行是为此而作的努力。烦恼与离间语相同。圆满是说出粗语。绮语的所依是与无义相应的义。动机和加行如前所述。烦恼是贪等，由贪和嗔所生的绮语如前所述。由痴所生的是唱歌和宣说不善论典。圆满是说出。贪心的所依是他人的财物、饮食和资具。动机是对此认知或如是希求。加行是执著要据为己有。烦恼如前所述。圆满是决定据为己有。害心的所依是成为令心恼害因缘的诸有情。动机、加行和烦恼如前所述。圆满是决定打击等。邪见的所依是有义的因、果和作用等，即缘于此而诽谤因果和作用，以及执著坏灭实有事物的邪见。其中'无布施，无供养，无火供，无善作，无恶作'是诽谤因。'无善作恶作诸业的果报'是诽谤果。'无此世，无他世'是诽谤来去他世的作用。'无母，无父'是诽谤播种的作用。'无化生有情'是诽谤结生相续的作用。'此世间无阿罗汉'是坏灭实有事物，此外还说听闻非正法等现行的邪见。动机、加行和烦恼如前所述。差别是：贪心等是由贪等刹那生起而称为从彼所生。圆满是决定诽谤。
如是远离十不善业道即是邪行。又问业道的含义是什么？贪心等三是业道故为业道，与彼相应的心所是彼之助伴，因为由彼力而造作。杀生等七是身语业故既是业又是业道，业道是依止彼等发起的诸心而趣入故。如是既是业又是业道，故称为诸业道。
'以闻舍非义'是指如有人听闻如来所说法律中增上心学后，依止彼而舍弃愚者认为是义的非义诸欲。'以闻得涅槃'是指如有人听闻如来所说法律中增上慧学后，依止彼而证得烦恼尽灭的涅槃。

།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དང་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། འདོད་པ་ལས་ ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་།སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཉིད་ལེགས་སུ་འདོད་པའི་ ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མཉན་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་འདི་ནི་མེ་དང་ཆུ་དང་འཇུག་ངོགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་མེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མེས་ནི་བྱ་བ་བཞི་བྱེད་དེ། སྲེག་པ་དང་། སྨིན་པ་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པ་ དང་།སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་མེས་བྱ་བ་བཞི་བྱེད་དེ། རྒྱུད་སྨིན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྲེག་པ་དང་། རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྨིན་པ་དང་། གདུལ་བྱ་བག་མེད་པ་རྣམས་དང་བདུད་ཀྱི་འདོད་པ་བར་དུ་གཅོད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ དང་།ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་ལམ་ངན་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆུ་ནི་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། སྤང་བར་བྱ་བ་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་གོས་དང་སྣོད་དག་ གི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སྲེད་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩཝ་དང་ལོ་ཐོག་དང་ནགས་ཚལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཆུ་ཡང་དད་པ་སྐྱེད་པས་གདུལ་བར་བྱ་ བའི་རྒྱུད་སྤངས་པ་དང་།འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་གདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྩཝ་དང་ལོ་ཐོག་དང་ནགས་ཚལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཅི་ལྟར་ན་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལྔ་དག་གིས་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དེ། དྲི་མ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་དང་། གདུང་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲེད་པ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བའི་རྩེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ དང་།ཚུ་རོལ་ནས་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་འཇུག་ངོགས་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་པའི་གདུང་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དགའ་བའི་རྩེ་བ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚུ་རོལ་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཕ་རོལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས རས་ཡུག་ལ་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།རས་ཡུག་མི་བརྟན་པ་དང་། དྲི་མ་ཅན་དང་མ་སྙོམས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོན་རྩི་མི་བཟང་བའི་ཕྱིར་དང་། རི་མོ་མཁན་མ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་ རས་ཡུག་ལ་རྒྱུ་གསུམ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་མི་བརྟན་པ་དང་། དྲི་མ་ཅན་དང་། མ་སྙོམས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ ཆོས་ཀྱི་ཚོན་རྩི་མི་བཟང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་སྨྲ་བའི་རི་མོ་མཁན་མ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཚོན་རྩིའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཚོན་རྩི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེད་དམ་ང་ལ་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གུས་པར་བྱས་ཏེ། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མཉན་པར་བྱ་ལ།ངས་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱའོ།

总义是以此偈颂显示通过获得正见和依止三学而超越罪业、超越贪欲、超越轮回。另一方面，显示了进入佛法的因缘，以及超越业和烦恼与生命的烦恼。因此，为了获得如是利益，欲求自身利益者应当听闻佛陀教法。
佛陀教法应当视如火、水、河岸等。如何是如火呢？如是，火有四种作用：焚烧、成熟、炙热和照明。同样，佛语之火有四种作用：对成熟相续者焚烧烦恼，对未成熟相续者令善根成熟，对放逸所化众生和魔的欲望生起障碍而令其炙热，对怀疑者和处于邪道者作照明，因为显示何为正道与非道。
如何是如水呢？水有五种利益：除去应除之稻谷等，清洗身体、衣服和器具的污垢，息灭身体的热恼，止息口渴的贪欲，生长并增盛草木、庄稼和森林。同样，佛语之水也通过生起信心而调伏所化众生相续，清洗破戒垢染，息灭欲望热恼，调伏后有之爱，生长并增盛菩提分法功德之草木、庄稼和森林。
如何是如安乐河岸呢？由五种因缘依止安乐河岸：为洗垢染，为息灭热恼，为调伏贪欲，为体验喜乐游戏，为从此岸到彼岸。同样，依止佛语安乐河岸是为洗破戒垢染，为息灭欲望热恼，为调伏后有之爱，为体验禅定、神通、无量、解脱等殊胜功德之喜乐游戏，为从此岸生死趣向彼岸涅槃。
由三种因缘不能在布匹上成就图像：因布匹不坚固、有垢染和不平整之过失，因染料不好，因画师未受训练。同样，由三种因缘不能在听法者心意布匹上成就正智慧之图像：因其不坚固、有垢染和不平整之过失，即散乱、遮障和宿世遮障；因邪说法之染料不好；因说法画师未受训练。此中无染料过失，因为法染料是善说故。为断除你我之过失，你们也应恭敬听闻佛陀教法，我也当宣说。

།བོང་བུ་ཞིག་ཁལ་གྱིས་དུབ་པ་ལ་རྟེའུ་ཞིག་ན་རེ་བྲོ་བརྡུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཁྱོད་བྲོ་རྡུངས་ཤིག་།ངས་རྣ་བ་སྒུལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་། དེར་རྟེའུ་བྲོ་བརྡུང་བ་དང་མཐུན་པར་བོང་བུ་རྣ་བ་སྒུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་ངས་ཆོས་བཤད་ པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཁྱེད་ལ་རྣ་གཏད་པས་རྣ་བ་བསྒུལ་བར་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་དོ།།རྒན་པོ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་པ་བསྐྱེད་ནས་བུད་མེད་གཉེར་བ་ལས་དེས་དེ་མ་འདོད་པ་དང་། དེས་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུད་མེད་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་སེམས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་དད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དད་པའི་རྟགས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་འདོད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །བུད་མེད་དབུལ་མོ་རྒོད་ བག་ཅན་ཞིག་སྔོན་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱིམ་ཞིག་ན་འདུག་གོ།།དེར་ཆོམ་རྐུན་པ་ཞིག་གིས་མཚན་མོ་གླགས་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཕུག་སྟེ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དང་། མུན་ཁྲོད་དུ་རྫ་སྣོད་སྟོང་པ་དག་ཅིག་ལ་བབ་ནས་སྒྲ་བྱུང་བ་དང་། བུད་མེད་དེས་བུ་བདག་གིས་ཉི་མའི་གུང་ལ་ ཀུན་དུ་བཙལ་ཀྱང་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མུན་པའི་ནང་དུ་རྙེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དཔེ་འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། བློ་གསལ་ཞིང་སྣང་བ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དགོངས་པའི་དོན་རིག་པ་རྙེད་པར་དཀའ་ན་ལོག་པ་མུན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ ཅི་དགོས་ཞེས་གུས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྷ་ར་ཏ་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ན་མུ་སྟེགས་ཐལ་བ་པ་ཞིག་དུས་པ་དང་། གཅིག་ཅིག་གིས་ལེགས་ལྡན་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རོལ་རྙེད་མ་ཉོན་མོངས་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ སྙེད་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ངམ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།འདི་ནི་བྷ་ར་ཏ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ར་མ་ཡ་ནའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གིས་ངུས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཆོས་འཆད་དེ། གལ་ཏེ་གཉིད་ལོག་ན་བདག་གིས་བཤད་པའི་དོན་ མེད་དོ།།ཝ་ཞིག་སེངྒེས་ཤ་ཟོས་པའི་ལྷག་མ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་པ་དང་། དུས་གཅིག་ཅིག་ན་སེངྒེ་བཀྲེས་པས་ཕག་ཆེན་པོ་ཞིག་བསད་ནས། དེས་ཝ་དེ་ལ་འདི་ཁུར་དུ་ཁྱེར་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་ནས་ཁུར་དེ་བསྐུར་བར་མ་ནུས་ལ། ཁྲོས་ནས་ བདག་ལ་གསོད་པར་མི་འགྱུར་གྲང་སྙམ་ནས་དེའི་ཚིག་གི་ལན་སྨྲ་བར་ཡང་སྤྲོ་བ་མེད་དོ།།འདི་ནི་བླུན་ལ་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་འདིས་ཁུར་འདི་ཁྱེར་བ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་པོ་འཁུན་པ་དང་། ཁུར་བསྐུར་བར་བྱ་དགོས་ན་བདག་གིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ལས་གཉིས་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཛོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པས་འཁུན་པ་མི་འདོད་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ད་འཁུན་པ་ཕྱུང་ཤིག་དང་། ངས་ཁུར་བསྐུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །སེང་གེ་ནི་ཁུར་ཁྱེར། ཝ་ནི་འཁུན་འབྱིན་ཅིང་སེང་གེའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ངས་ཆོས་བཤད་པའི ཁུར་ཁྱེར་ན་ཁྱེད་ང་དང་མཐུན་པར་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣ་གཏད་ཅིང་བཟུང་ལ་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབས་ཤིག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་གསུངས་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་དང་། ལོག་པར་གཟུང་བ་ འདོར་བ་དང་།ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་བ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།

一头驴子因驮负重物而疲惫时，一匹小马对它说:'让我们跳舞吧。'驴子说:'你跳舞吧，我摇耳朵。'于是小马跳舞时，驴子也配合着摇动耳朵。同样地，当我背负讲法的重担时，你们虽然在听，却连摇动耳朵也没有兴趣。
一位老人产生了不当的念头去追求一位女子，但那女子不愿意。他说这违背了经典，因为世尊说过:'女人是会对男人动心的。'同样地，你们虽有信心却不愿听闻正法，这也违背了经典。如经中广说:'信心的表现就是想要听闻正法，想要见到圣者。'
一位贫穷而爱说笑的女子住在一个曾经富有的家中。一天晚上，一个盗贼为了寻找可乘之机潜入房内，在黑暗中碰到一些空罐子发出声响。那女子说:'孩子，我在正午阳光下到处寻找都找不到任何东西，你怎么可能在黑暗中找到什么呢？'
这个比喻说明什么呢？即使是明智且具有光明的人也难以理解佛陀教言的深意，更何况是以邪见黑暗的心去观察呢？因此应当恭敬地听闻佛陀的教言。
在讲述《摩诃婆罗多》的故事时，一个外道灰身派的人死了，有人问:'这位善者为什么死了？'回答说:'你没看到那个舞女因烦恼而经历了多少痛苦吗？'又说:'这是出自《摩诃婆罗多》，不是出自《罗摩衍那》。'又说:'我哭泣是没有意义的。'同样地，我在说法时，如果你们睡着了，我说法就没有意义。
一只狐狸为了想得到狮子吃剩的肉而跟随在它后面。有一次，狮子因饥饿杀死了一头大野猪，对那只狐狸说:'把这个扛着走。'狐狸因为力量太小无法扛起重物，又害怕狮子发怒会杀死自己，连回话也没有兴趣。
这时它知道对方是个愚蠢而傲慢的家伙，就说:'要扛起这个重物需要做两件事：呻吟和扛抬。如果必须要做这两件事，我一次只能做一件，另一件你来做吧。'狮子因为傲慢不愿意呻吟，就说:'那你发出呻吟声，我来扛抬。'于是狮子扛着重物，狐狸发出呻吟声跟在狮子后面。同样地，当我背负说法的重担时，你们连说'是这样的'都做不到。
因此，你们要专心听讲并牢记，然后如实修行。世尊也说过听法有五种功德：对不知道的获得知道，舍弃错误的执著，对怀疑的获得确定，使确定的解脱更加稳固，开显圣者的智慧眼。

།ཉི་མ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བས་བྱ་བ་ལྔ་བྱེད་དེ། མི་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་སྐྱེད་པ་དང་། འུག་པ་རྣམས་ ཀྱི་མཐོང་བ་བཟློག་པ་དང་།ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པར་བྱ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདམ་ལ་སོགས་པ་སྐམ་པར་བྱ་བ་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གདུང་བར་བྱེད་དོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཉི་མ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལོག་པའི་ལྟ་ བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་།གདུལ་པའི་ཞིང་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལོ་ཐོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་འདམ་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་དང་གདུལ་བྱ་བག་མེད་པ་རྣམས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མཉན་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཉི་མ་ ནི་བྱ་བ་བརྒྱད་བྱེད་དེ།མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། ལོ་ཐོག་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ དང་།གནོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའི་ཉི་མ་ནི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བཤད་པའི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་ བའི་རྩ་བའི་ལོ་ཐོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་མང་དུ་ལོབས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་མ་ཤེས་ན་དོན་དེ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུས་པའི་མགུལ་དུ་ནོར་ཁུག་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་ཀྱང་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དོན་མཉན་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་།།མེལ་ཙེ་བ་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པ་གཉིད་མ་ལོག་ཅིང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ནི་རྐུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྐུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཡང་དུ་ཐོས་པ་སོ་སོར་ རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྐུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྐུ་བར་འགྱུར་རོ།།དོན་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་མེད་དོ། །ཅི་ལྟར་ལོང་བ་མར་མེ་ཁྱེར་བ་གཞན་དག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་ཟད་དེ། དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ལ་བསྟེན་པར་འབད་པར་བྱའོ།།ལེགས་པར་སྟོན་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཡོད་དོ་། ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ལམ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང་། དགོན་པ་ལས་བརྒལ་ཞིང་ དབུགས་འབྱིན་པ་དང་།བདེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་སྡུག་པ་ཀུན་དུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་པ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་བཟང་པོ་ཀུན་དུ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་དགོན་ པ་ལས་སྒྲོལ་ཞིང་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་།ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒལ་བ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་སྡུག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའོ། །ནད་པ་གསུམ་གྱིས་ཕ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། གང་ཟས་མི་ཟ་བ་དང་། ཟས་མི་མཐུན་པ་ཟོས་པ་དང་། གང་ཟས་ མཐུན་པ་ཟོས་པ་སྐྱུགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་པ་སེམས་ཅན་གསུམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡབ་སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། གང་ཆོས་འཆད་པ་ན་ཉན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། གང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉན་པ་དང་། གང་ཡང་དག་པར་ཐོས་པ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་ སྟེ།ཇི་ལྟར་ཟས་མི་ཟ་བ་དེ་ལྟར་ཉན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

太阳在天空运行时做五件事：使人们产生视觉、遮蔽猫头鹰的视觉、使庄稼等成熟、使泥土等干燥、使身体和水等受热。同样，佛陀言教之阳能生起正见、遮除邪见、使所化众生善根庄稼成熟、使轮回泥土干涸、使魔众和放逸所化众生受热。因此应当听闻佛陀教法。
从另一方面说，太阳做八件事：驱除黑暗、产生光明、显示各种色相、生起最胜欢喜、运转名言、趋入业际、使庄稼成熟、平息损害。同样，如来教法之阳能驱除无明黑暗、照亮所说之法、显示苦等谛理实相、生起正法最胜欢喜、运转蕴界处缘起等名言、趋入持戒护根等业际、使众生善根庄稼成熟、平息一切烦恼痛苦之害。
虽然学习很多言词，但如果不懂其义，就不能获得其义，就像在婴儿脖子上挂着钱袋一样。因此，即使多闻，为了了解其义，也应当努力听闻佛陀教法的意义。
如同昏昏欲睡者无择而发声会被盗贼偷窃一样，仅执著于声音而勤修的多闻者若无择解，也会被烦恼盗贼所盗。没有了解义理就没有择解。就像盲人持灯只能利益他人一样，不通达义理而持守多闻者也是如此。因此，为求佛法义理者应当努力依止善知识善说。
依止善说有五种利益：舍弃恶道、安住善道、度过荒野得到休息、安乐而行、获得悦意处所。同样，善依止正法善说者能舍弃邪见等恶道、获得正见等善道、解脱轮回荒野得到休息、以超越恶趣等而安乐而行、获得悦意处所涅槃。
三种病人会伤害父亲：不吃食物者、食用不相宜食物者、食用相宜食物后呕吐者。同样，三种烦恼病患众生会伤害正法之父佛陀：说法时不听闻者、非如理听闻者、正确听闻后不受持者，如同不食用食物一样不听闻，因为不趣入之故。

།ཅི་ལྟར་ཟས་མི་མཐུན་པ་ཟ་བ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉན་པར་བྱེད་དེ་། ཚིག་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཁ་ཟས་མཐུན་པར་ཟོས་པ་སྐྱུགས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ ཐོས་པ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ།འདུན་པ་ཞན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཡེང་བའི་ཉེས་པས་ཚིག་ཐོས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉེས་པས་ཚིག་དང་ དོན་ལོག་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་།འདུན་པ་ཞན་པའི་ཉེས་པས་གུས་པར་མཉན་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ས་ག་དང་། འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣོད་ཁ་བུབ་པ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། རྡོལ་བར་ཆར་བབ་པ་དེར་མི་འཇུག་པ་དང་། བཙོག་པ་དང་། མི་གནས་ པས་དོན་མེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྣོད་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་གཏད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པར་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་འདི་ཉན་པ་ན་དགའ་བར་བྱེད། སེམས་པར་བྱེད། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། ཁོང་དུ་ཆུད་ན་གྲོལ་བར་ བྱེད་གྲོལ་ན་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་སོ། །ཉེས་པོ་ཆེན་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ། གང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། གང་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པའོ། །གང་དེ་ལྟ་བས་ན་རིངས་པར་གུས་པར་མཉན་པར་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར གསུངས་ཤེ་ན།མདོར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞུང་མང་པོ་མཉན་པ་དང་གཟུང་བས་འཇིགས་པ་ རྣམས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་དག་པའི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྡམས་ཏེ་གནས་ཤིང་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ ཡིན་ཏེ།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་ཡིན་གྱི་། ཡིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཅི་ལྟར་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕན་ཆད་སྡིག་པ་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པར་དཔག་མེད་མཐའ་ཡས་ལས། །འབྱུང་བ་ཉེས་མེད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ བདེ་བ་དཔག་མེད་ཅིང་།།མཐའ་ཡས་འབྱུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མ་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི་། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བར་སྟོན་པ་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཕྱུགས་གསོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཀུ་རེ་ལྡན་ཚིག་གནོད་མ་ཡིན། །བུད་མེད་ལ་མིན་བག་མ་ལེན་དུས་དང་། །སྲོག་ལ་བབ་དང་ནོར་ཀུན་ཚོལ་ཚེ་མིན། །བརྫུན་ལྔ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བ་ཡང་གསོད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ ན་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོམས་སུ་ཆུ་བླུགས་ནས་བཏུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ།

就像食用不相宜的食物一样，不如法听闻，是因为颠倒执著文字和意义。
就像食用相宜的食物却呕吐一样，也不能持守如实所闻，是因为有意乐薄弱的过失。
从一个方面说，由三种原因使所说的不能得到结果：由于散乱的过失而不能听闻文字，由于智慧的过失而颠倒执取文字和意义，由于意乐薄弱的过失而不能恭敬受持所闻，如同婆罗门萨迦和死兆等。
如同覆口的器皿、不净的器皿、漏底的器皿遇雨水不能容纳，污秽和不住而无意义一样。因此世尊为了断除这些过患而说'汝当谛听，善思念之'这样的话。'汝当谛听'是为了专注倾听；'善'是为了不颠倒地理解意义；'思念之'是为了恭敬受持。
听闻世尊此教法时生欢喜心，思维，领悟，领悟后得解脱，解脱后成就善妙。如是简言之，佛陀教法功德无量。
大过失有二：一是极难获得，二是长久不住。因此应当迅速恭敬听闻。
这是偈颂义摄第十义摄。
'诸恶莫作，众善奉行，自净其意，是诸佛教。'此为偈颂。
世尊为何说此？简言之，为令正修行佛陀教法。为令畏惧众多事务的众生趣入少事，为令畏惧听闻和受持众多论典者趣向听闻等。
其中'诸恶莫作'是指以正信出家者，摄护身语而住，以法求得衣等资具而清净生活。一切恶行属于戒律范畴，故是身语的而非意的。说'诸'恶莫作而非仅说'恶莫作'，是为了表明一切处、一切时中的一切恶行都不应作。
世尊说明一切处都不应作恶，不像裸行外道说'百由旬以外可作恶'，也不像说'于有量无量无边中，舍离无过之所生，于他世界得无量，无边安乐之所生'等。
说明一切时都不应作恶，是指终生不违犯所受戒律，不像婆罗门等说在净行等时可杀牲畜，也不像说'王戏言非害，非对妇与娶，命难求财时，五妄语无过'等，也不像行牛祭时倒水入阴而饮等。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་སྡིག་པ་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པའི་གཞི་ ལྔ་དང་བརྒྱད་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་སྤོང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ཅི་ཞེ་ན། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མ་ཆགས་པ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། བསླང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་རྙེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཕན་གདགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མདུན་དུ་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྒྱུ་ མཐུན་པས་དགེ་བའོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བཅུའོ། །འབྲེལ་པས་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། །བསླང་བས་ནི་དེས་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀུན་ནས་ བསླང་བའོ།།སྐྱེ་བ་རྙེད་པས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྔོན་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་གནས་པའོ། །དོན་དམ་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་དང་།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཕན་གདགས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་སམ།ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བས་སམ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་ཕྱུག་ཅིང་རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སོ། །མདུན་དུ་བྱེད་པས་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ།མཆོད་རྟེན་ནམ་གཟུགས་བརྙན་མདུན་དུ་བྱས་པའམ། ཆོས་སམ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གམ། གླེགས་བམ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པས་སོ། །གཉེན་པོས་ནི་གང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་ པོ་དང་།སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དང་། ཐག་བསྲིང་བའི་ངོ་བོའི་གཉེན་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་ནི་འདོད་ཆགས་གཏན་སྤོང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གཏན་སྤོང་བ་དང་། གཏི་མུག་གཏན་སྤོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དག་ ཐམས་ཅད་གཏན་སྤོང་བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་བདེ་བའི་དོན་གྱིས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་སེམས་གདུལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་རང་གི་སེམས་གདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་ནས་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བསོད་ནམས་དག་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །བསོད་ནམས་མ་བྱས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ། །བསོད་ནམས་ བྱས་པས་དགའ་བར་འགྱུར།།ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།

世尊教导不造一切罪恶，不像在家人只是不造少许罪恶而非全部，因为他们受持五戒和八戒。因此为了特别显示比丘们的断除，所以说'不造一切罪恶'。
若问此'不造'之法是什么？是造罪的对治，如持戒、无贪等。
所谓善法，是指本性、相应、随顺、发起、得生、胜义、加行、饶益、摄持、对向、对治、寂灭、等流等善。
其中，以本性而言，是信心等十种心所法。以相应而言，是与彼相应的诸法。以随顺而言，是彼等的习气。以发起而言，是由彼发起身语诸业。
以得生而言，是依靠先前熟习这些善法而成就与之相应的异熟果报，由此对彼等生起不加观察的欲求。以胜义而言，即是真如。以加行而言，是依止善知识而听闻正法、如理作意、如法修行。
以饶益而言，是以四摄事饶益有情的善法。以摄持而言，是由布施所生福业事、持戒所生或修习所生而得富贵高贵种姓，或摄持往生善趣，或摄持随顺清净。
以对向而言，是以如来或佛塔或佛像为对向，或以法或住法之补特伽罗或经典为对向而作供养。以对治而言，是能对治遮障、降伏、断除、远离、烦恼障、所知障的对治。
以寂灭而言，是永断贪欲、永断嗔恚、永断愚痴、永断一切烦恼，以及灭尽想受，有余依涅槃界和无余依涅槃界。以等流而言，是由此力而得世间、出世间、共同、不共同的神通等。
其中，善法与禅定相应，为了安乐而成为一切不善法行为的对治。
'应当调伏自心'是说依止戒律和禅定，为了调伏他心而精进的人们也应当正确修习调伏自心。
'此是佛陀教法'是说如实了解后随顺宣说即是教法。此偈颂出自世尊所说的《略说别解脱经》。此为第十一偈颂义摄。
'应当修习福德，未修福德即是苦。于此世及他世，修习福德得欢喜。'此为偈颂。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །གདུལ་ བར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དག་ཅིག་སྙམ་ན།ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལའོ། །བསོད་ནམས་དག་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་མ་བྱས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པ་ རྣམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ། །བསོད་ནམས་བྱས་པས་དགའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ དུ་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་།བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་སྲོག་དང་། རྩཝ་ལས་བྱུང་བའི་བ་ལང་དག་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ བྱུང་བ་དང་།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འཇིམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྣོད་བཞིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་དགེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་སོ། །ཡང་ན་མི་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའམ། སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་སོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་ ལྡན་པའི་དགེ་བ་སྟེ།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། གང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཞལ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲན་ པ་དང་།གྲགས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། བརྟེན་པས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་མཆོད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་བསམ་པས་སྦྱིན་ པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ནི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་གང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དགེ་ཡིད་ཀྱིས། །རང་གི་རྫས་ནི་སྦྱིན་བྱེད་པ། །དེ་ཚེ་ཕུང་པོ་དགེ་བ་རྣམས། །སྦྱིན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་བསྔོས་པའི་འབྲས་བུ་ཐར་པ་དང་།འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྱ་ནོམ་པར་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། གཉི་གའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་ བྱེད་དེ།དོན་གཉིས་མཐོང་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལེན་པ་པོའི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིང་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་དག་གི་དབུལ་བའི་གདུང་ བ་སེལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ།།སྦྱིན་པ་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ།

如果问世尊为什么说这个，显然是为了使人正确地受持，为了使人生起厌离，为了使人生起正确的欢喜而说的。如果想所调伏的是什么样的人呢？是对懈怠的人、放逸的人和精进的人说的。
'应当造福德'，这是为了使懈怠的人正确受持而说的。'不造福德则痛苦'，这是为了使放逸的人生起厌离而说的。'于此世他世中，造福德者得欢喜'，这是为了使精进的人生起正确的欢喜而说的。
此生中为了增长善趣之因善根等，以及他世中各自感受自己所造业的果报，因此而生欢喜。
其中福德是由布施、持戒和修行所生。由布施所生的是从布施因所生。同样，由持戒和修行因所生的是由持戒所生和由修行所生，如同从食物所生的生命和从草所生的牛一样。
或者说，布施自体性的福德是由布施所生。同样，由持戒所生和由修行所生，如同从泥土所生的器皿一样。
什么是福德的含义呢？因为一再成为善业，所以是福德。或者说，因为人们施予或增长，所以是福德。这也是具有欲望的善业，因为会带来可爱的果报。
什么是布施呢？难道不是所布施的东西吗？不是这样的，那只是布施物而已。然而应当了解能布施的不是布施，是能衡量的。
有人因竞争、名声、欲望、恐惧、爱好和依赖而布施，为了区别于这些而说明的是供养和利益的目的，即以供养的意乐对涅槃等作供养布施，对其他的则是想要利益大种根，已经说明了为何目的而布施。
又问由什么布施呢？是由心的意乐所发起的身语业。这是布施的定义，如说：'若时人善意，布施自己物，尔时诸善蕴，称之为布施。'
由布施所生的福德果报是什么呢？回向涅槃和一切众生的果报是解脱，以及受用广大的果报。所谓受用广大的果报，是因为受用果报广大殊胜无量的缘故。
又问为什么要布施呢？为了自利、他利和二者之利而布施。见到二种利益而布施是为了自己积累善根，以及为了利益受施者的根大种。
正因为如此，名称与意义相符，因为能遣除施者和受者的贫穷逼恼，所以是布施。
布施者有二种：有烦恼的和无烦恼的。有烦恼的也有二种：未离欲贪的和已离欲贪的。

།འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འཕགས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་ལ་གང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མཆོད་རྟེན་ལ་སྦྱིན་པ་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་ བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་དང་།དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའོ། །འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཁོ་ནར་ ཟད་དེ།དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་གང་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཟད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ བཅས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་གཉི་གའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དག་གི་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་གཉི་གའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱུ་བརྒྱད་ཀྱིས་ ཏེ།ཞིང་དང་། དངོས་པོ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། བརྟེན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་སོ། །དེ་ལ་ཞིང་གི་ནི་གལ་ཏེ་ཞིང་སྦྱིན་གནས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་ བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ནམ། གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་དག་གོ། །གཉིས་ཀྱི་ཞིང་མཚུངས་ན་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་སྟེ། གང་གི་དངོས་པོ་ནོར་བུ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་ལ་ སོགས་པ་བཟང་ཞིང་མང་ན་དེའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འགྲུབ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ཞིང་ཡང་མཚུངས་ན་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དད་པ་དྲག་ པོ་དང་ལྡན་པས་སྦྱིན་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི་དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་ན་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་པ་སྟེ། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་དང་། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས་སྦྱིན་པ་ནི་དེའི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུར་རམ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུར་རམ། འབྲས་བུའི་རྒྱུར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ལྷས་ཀུན་ནས་འཛིན་པའི་ བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚོང་པ་ལྟར་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཅི་སྟེ་འདི་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་ལ་སྦྱིན་ན་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་ བྱ་ཞེ་ན།གཉིས་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྦྱིན་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱུར་ན་དེའི་དེ་དག་ལས་གཞན་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལས་སྟོབས་ དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའི།སྦྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདིའི་སྦྱིན་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་འདིའི་སྦྱིན་པ་པོ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀའི་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་ན། གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན།རྟེན་གྱིས་ཏེ། ཅི་སྟེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

未离欲贪者有两种：圣者和凡夫。其中，未离欲贪的圣者和已离贪的凡夫对佛塔布施的善根等有两种果报：一是获得广大受用果报，二是成为获得殊胜义利的资粮。
已离贪的圣者没有广大受用果报，因为他们已经完全超越了异熟果位。由于对任何人都无所利益，仅仅成就自利，这就是所谓的'获得殊胜义利'的含义。
无烦恼者对其他众生布施时，由于不具备两种善根等，虽然没有任何自利，但这完全是为了利他。
对有烦恼的众生布施则能成就自他二利。无烦恼者对佛塔等处布施则不能成就自他二利。
关于所说的无差别布施能获得广大受用果报，其差别有八种因缘：田地、事物、作意、发心、其他所摄、所依、多作和众多人。
其中关于福田，如果布施对象是具德的福田，其布施果报就大。具德福田即是佛、法、僧或其他殊胜补特伽罗。
如果二者福田相等，应当如何了知谁的业力更大呢？是由事物决定：谁的布施物是宝石、黄金、白银等优质且数量多，由于所施物殊胜，其业力就更大，另一方则不然。
如果二者的事物和福田都相等，应当如何了知谁的业力更大呢？是由作意决定：谁以强烈信心作意而行布施，由于具足殊胜作意，其业力就更大，另一方则不然。
如果二者这些也相等，应当如何了知谁的业力更大呢？是由发心决定：谁以涅槃发心并回向一切众生而行布施，由于具足殊胜发心，其业力就更大，另一方则不然。
如阿阇黎提婆所说：'为了生天因或受用因或果报因而行布施者，由于具有执著心，如同商人般应受呵责。'
如果这个人也具有涅槃发心，这个人也回向一切众生，前述诸相都相等而行布施，应当如何了知谁的业力更大呢？是由其他所摄决定：其他即是除布施外的其他，即持戒。布施为持戒所摄者，由于为其他所摄持，其业力就更大，仅仅布施则不然。
如果这个人的布施也为持戒所摄，那个布施者也为持戒所摄，二者前述诸相也相等，应当如何了知谁的业力更大呢？是由所依决定：如果修福者是已离世间道贪欲者，由于修习所生善法圆满，其业力就因所依而更大。

།ཇི་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདོད་པའི་ ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་མཚུངས་ན།གཉིས་ཀ་ལས་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། མང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པའམ། རྗེས་སུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱི། ཅིག་ ཤོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་འགའ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀའི་མང་དུ་བྱེད་པ་ཡང་འདྲ་ལ། ཞིང་དང་དངོས་པོ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དག་ཀྱང་མཚུངས་ན་གཉིས་ལས་གང་གི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྟེ་གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱང་བྱས་ལ། གཞན་ཡང་བྱེད་དུ་འཇུག་ན་རྒྱུད་དུ་མའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ་འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས བྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ནས་ཚིག་འཁྱལ་པའི་བར་རོ། །བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་འདས་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་འཆལ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞེ་ན། འདིས་ལྡོག་པས་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་ བྱེད་དོ།།ཡང་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་ གནས་པ་ནི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བསྲུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ཐར་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྡོམ་པས་དེ་ནི་འཁོར་ བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། གཤེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མ་སྨད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སློང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་སྟེ། སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང་། ཆ་བྱད་དང་། ཆང་འཚོང་གི་གནས་དང་། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དང་། ལྔ་པ་རྐུན་པོའི་གནས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་གང་དུ་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་བསྒྲགས་ཤིང་ལུག་ལ་སོགས་པ་གསོད་པའོ། །རྐུན་པོའི་ གནས་ནི་ཆོམ་རྐུན་པ་འདུ་བའོ།།དགེ་སློང་གི་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ དང་བཅས་པ་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་སློབ་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ།།བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཀུན་ནས་རྫོགས་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་ ནས་སློབ་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱའོ།

如果两者都已离欲界贪欲，且前述的相状也相同，那么应当了知两者中哪一个业力较强呢？是多作，即如果是反复修习或者反复观察，则具有该业力，而另一个则不然，因为只是偶尔行持。
如果两者的多作也相同，且田地、事物、作意以及其他所取也相同，那么应当了知两者中哪一个业力较强呢？是众多有情，即自己做且令他人也做，因为能生起多相续的福德，所以应当了知具有该业力。这是布施的差别，布施所生福德已经说完。
接下来要说持戒所生福德。远离自性罪和遮罪即是戒律。其中自性罪是从杀生到绮语。遮罪是非时食等，这不是自性的破戒。若是已受持学处而违犯，其戒律即成为破戒。
什么是远离？由于以此远离故为远离，即表业。或者远离即是远离，即无表业。因此，远离这两者即是戒律。
正因如此，世尊圆满成就戒律圆满相而说：'安住于具戒，别解脱律仪所防护，具足轨则与行境，于微细罪见怖畏，受持学处而学习。'
其中，安住于具戒是由于守护已受持的学处而具戒故称为具戒。别解脱律仪所防护是为了出离的戒律。由别解脱而别解脱，即由律仪使其从轮回中出离。
具足轨则与行境是，因为无有诽谤的戒律故为具足轨则，因为不为圣者所呵责的行为故为具足行境，即是远离五种行境。
比丘的五种非行境是：屠宰场、妓院、酒肆、王宫、第五是盗贼住处。其中屠宰场是宰杀羊等发出声响之处。盗贼住处是强盗聚集之处。其余比丘学处因易懂故未说。
于微细罪见怖畏是因为以极其恭敬心而学习。微细罪是遮罪，对于这些如同自性罪一样以极其恭敬心而学习，故于微细罪见怖畏而安住。
受持学处而学习是完全受持学处而学习，故于诸学处正受持而学习。
戒律已说完。修所生是由等持善所生，即具有因的三摩地体性的福德，称为修习。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དག་གིས་ཏིལ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གོས་པར་བྱེད་དེ།རྒྱུ་དེ་དེའི་ངོ་བོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། གཙོར་མཐོ་རིས་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །སྦྱིན་པས་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གཙོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་བྲལ་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གཙོར་བསྒོམས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི གཙོར་སྦྱིན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་རེ་རེའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྤྲོས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་འགྱུར་བས་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་གཉིས་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ་།། །།བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཁྲོ་མི་བྱ། །སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་ པར་བྱ།།འདིར་ནི་གནས་གསུམ་འདི་དག་གིས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། ཅི་རིགས་པར་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྤངས་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གདུལ་བྱ་ཅི་འདྲ་བ་དག་ཅིག་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་སླུ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། སེར་སྣ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་སོ། །བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་སླུ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྤངས་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སྤང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་ སྣ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་གནས་གསུམ་འདི་དག་གིས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་ སྤང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་ སུ་དག་པའོ།།བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཁྲོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །འདིར་ནི་གནས་གསུམ་འདི་དག་གིས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་ དུ་འགྲོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་ བཞི་པོ་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བཞི་པོ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ།བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །ཁྲོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་ མཐའོ།།འདིར་ནི་གནས་གསུམ་འདི་དག་གིས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡན་ལག་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ནི་ཡང་དག་པའི་ དྲན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྡུས་ཏེ། འདི་གཉིས་ནི་ས་མང་པོ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么呢？因为心的习气的缘故，就像这样，等持的善业如同芝麻被花朵沾染一样，被功德所染，因为那个因成为它的本性。如果说布施的果报是大受用的话，那么以持戒为主的修行的果报是什么呢？主要是生天和解脱的果报。虽然布施也能得生天，但主要是说持戒。虽然持戒也能得解脱，但主要是说修行。同样，虽然持戒也能得大受用，但主要是说布施。如此逐一确定义理若详细宣说则会过于冗长，所以附带提及即可。这是偈颂义摄第十二品的内容。
'应说真实语，不应生嗔恨，虽少亦应施，以此三处法，得生诸天中。'这是偈颂。
世尊为什么说这个呢？是为了如理显示断除贪欲、嗔恨和愚痴的方便。所化众生是什么样的呢？是那些喜欢欺骗他人的、喜好嗔恨的、喜好悭吝的、以及喜好无因和不相应因的人们。'应说真实语'是为了显示断除喜欢欺骗他人者的贪欲、嗔恨和愚痴的方便。'不应生嗔恨'是为了显示断除喜好嗔恨者的嗔恨的方便。'虽少亦应施'是为了显示断除喜好悭吝者的贪欲的方便。'以此三处法，得生诸天中'是为了显示断除喜好无因和不相应因者的愚痴的方便。
从另一个角度来说，这个偈颂显示了四种清净：语业清净、意业清净、身业清净以及通达处非处清净。'应说真实语'是语业清净。'不应生嗔恨'是意业清净。'虽少亦应施'是身业清净。'以此三处法，得生诸天中'是通达处非处清净。
从另一个角度来说，这个偈颂似乎是依据八支圣道而说的，所说的这四支圣道，如理包含在四支圣道中：'应说真实语'是正语。'不应生嗔恨'是正思维。'虽少亦应施'是正业。'以此三处法，得生诸天中'是正见。应当了知这四支包含了正命和正精进。正见则包含了正念和正定，因为这两者不是多地所摄。

།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྒྱུ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པའི་རྒྱུ་དང་། གཟུགས་བཟང་བའི་རྒྱུ་དང་། འཁོར་མང་བའི་རྒྱུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་དང་། དེས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚེ་འདི་དང་། ཕ་རོལ་ལ་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ་གཟུགས་བཟང་བའི་རྒྱུ་དང་།།སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ནི་གནས་གསུམ་འདི་དག་གིས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་དང་། དེས་ ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ལྔ་པོ་དག་གིས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་བསྟན་ལ། གཉིས་པོས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། མི་འཇིགས་ པའི་སྦྱིན་པ་དང་།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གཉིས་དང་རེ་རེས་སོ། །ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་རྟོན་པ་རྣམས་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྟོན་པ་དང་། ལུས་རྟོན་པ་དང་། དགེ་བ་རྟོན་པ་སྟེ། ཚིག་གཉིས་དང་རེ་རེའི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བཞིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། རིམ་བཞིན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དགས་དང་། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག པར་འདའ་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་གསུམ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མ། །བསོད་ནམས་དག་གི་རྣམ་སྨིན་བདེ། །བསམ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དང་། ། མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ། རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་རང་བཞིན་གྱིས་། །ལྡོག་སྟེ་འབྱུང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་། །བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས། །གང་གིས་མཐོང་བ་དེས་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཡོན་ཏན་འདི་ དག་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་ན།།མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སེམས་ཅན། མི་མཁས་བདག་གིས་བྱ་སྙམ་མངོན་རློམ་སྟེ། །རྩཝ་དགུག་བྱ་བའི་དབང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། མི་ཤེས་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ཉིད། །བདེ་སྡུག་འགའ་ལ་དབང་མེད་དེ། །ཆོས་ དོན་འདོད་དང་ཐར་རྣམས་ཀྱི་།།རྒྱུ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་མཐོ་རིས་སམ། །ངམ་གྲོག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བསོད་ནམས་དག་གི་རྣམ་སྨིན་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །བསམ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཞེས་ཚིག་ལྷག་མ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ཡང་རྒྱུན་དུ་བྱུང་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ།

从一个方面来说，应当依据七种因而了知其义，即不欺诳因、应受持语言因、端正相貌因、眷属众多因、受用广大因、无颠倒因以及由此无烦恼因，应当如理配合。'应说真实语'这句话表明了今生来世不欺诳因和应受持语言因。'不应生嗔恚'这句话表明了今生来世端正相貌因。'对乞者虽少亦应布施'这句话表明了受用广大因。'以此三处，得生天众中'这句话表明了无颠倒因和由此无烦恼方便因。
总义是以前五者显示增上道，以后二者显示决定胜道。又为显示三种布施而有四种差别，三种布施即：无畏布施、财物布施和法布施。其显示是以两句和各一句。又此偈颂显示三种依止：心依止、身依止和善依止，依次以两句和各一句。
又应依据四种加持而了知其义，即真实加持、寂静加持、布施加持和智慧加持，依次是为了显示从地狱、畜生、饿鬼和无暇处投生之因完全超越的方便。这是摄颂义中第十三之摄义。
第三品终。'福德之异熟乐，如实愿得成，速证最胜觉，获得般涅槃'此为偈颂。
世尊为何说此？异熟既非无因，也非自性、大自在等不相顺因所生，显然是为了遮遣无因论和不相顺因论而说，如说：'由自性生起，由自性还灭，非是作者作，如是见为见。'同样：'若此诸功德，从自性而生，为暗所蔽故，颠倒诸有情，愚者起增上，谓我能所作，然于根本事，亦无有主宰。'同样：'无知诸众生，于苦乐无权，法义欲解脱，因说是士夫。'同样，如说：'大自在天亦，当往天界或，险坑之处去。'
从一个方面来说，应当依据三种具果福德事而了知其义。'福德之异熟乐'是依据布施所生具果福德事而说。'如实愿得成'是依据持戒所生。应补充'由持戒'等词，因为经中说'具戒者愿得成就'。'速证最胜觉，获得般涅槃'是依据修所生，显然是指由相续生起和恭敬加行的修习所生。

།བྱང་ཆུབ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རིག་པར བྱ་སྟེ།[་(]དཔར་[,]དཔེར་[)]ན་རྩཝ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱིམ་དང་། ལོ་མ་ལས་བྱས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་བསོད་ནམས་དང་། བྱ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། རེ་ཞིག་སྦྱིན པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་། བྱ་བ་དང་། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བྱ་བའོ། །དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དེ་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ དོན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་། ཞིང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ ནི་དད་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གུས་པ་དང་། རང་གི་ལག་དང་། དུས་སུ་དང་། གནོད་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དད་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ནི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །གུས་པར་བྱིན་ པས་ནི་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ།།རང་གི་ལག་ནས་བྱིན་པས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །དུས་སུ་བྱིན་པས་ནི་དུས་སུ་ཐོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །གནོད་པ་མེད་པར་བྱིན་པས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་མདོ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་སྦྱིན་པ་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁ་དོག་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་གང་ཡང་རུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།རིམ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། གྲགས་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཞིང་དུས་ཚིགས་སུ་རེག་ན་བདེ་བའི་ལུས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་ནི་གཟུགས་བཟང་བར་འགྱུར་རོ། །དྲི་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བྱིན་པས་ནི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།དྲི་བཞིན་དུ་གྲགས་པས་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་ནི་རོ་ཞིམ་པ་དང་འདྲ་བར་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །རེག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་པས་འདིའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་དང་། དུས་ཚིགས་སུ་རེག་ ན་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ།བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་བཞིན་ནོ། །ཞིང་ནི་འགྲོ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་ གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ།

菩提是在有余依涅槃界中涅槃，无余依是无余依涅槃。应当了知此生起的自性，譬如从草根生起的房屋，和以树叶制成的容器一样。
若问福德事的含义是什么？这三者分别是福德、事业和事物，所以称为福德事。首先，布施所生的福德事包含身、语、意三种形式，是福德、事业和福德事物，也是福德事。其中能发起的思维是福德和事业。与之相应的诸法即是福德。事物即是身语业本身。
持戒所生的仅是身语业三种形式。修行所生的慈悲是福德事，因为与之相应的思维通过慈悲门而造作。或者说，福德的造作是福德事业，即福德的加行。其事物即是这些，因为为了成就这些而开始福德加行。
若问布施所生的福德事有何种异熟果的差别？由施主、事物和福田的差别而成就果报的差别。其中施主的差别是由于具足信心、持戒、多闻等功德，以及恭敬、亲手、适时、无害的布施而成就。以信心布施能成就一切资具圆满。
恭敬布施能获得尊敬圆满。亲手布施能获得广大受用意乐圆满。适时布施能获得适时受用圆满。无害布施能获得无障碍受用圆满。这与经中所说'比丘们，这五种是善士布施'相符合。这是关于施主的差别，由其差别而成就异熟果的差别。
事物的差别是色等圆满，如果所施之物具足色、香、味、触任何圆满，则该事物成为殊胜。如此殊胜事物布施的异熟果是什么呢？依次获得端正相貌、名声、喜悦、极其年轻而且应时触感舒适的身体。
布施圆满色相能获得端正相貌。布施圆满香气能获得具足名声，因为如同香气遍及四方。布施圆满味道能如美味般令人喜悦。布施圆满触感能使此身极其柔嫩，应时触感舒适，如同珍宝女性。
福田是由众生、苦恼、利益等功德而成就差别。首先由众生的差别而成就差别，如世尊所说：'对畜生道中的众生布施，当期望百倍的异熟果报。'

།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་མི་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟོང་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྫས་ ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་།ནད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ནད་གཡོག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། གང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་གསུངས་ནས་རྫས་ལས་བྱུང་པའི་བསོད་ནམས་དངོས་པོ་འདི་བདུན་པོ་དག་ ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ནི་འགྲོ་བའམ། འདུག་གམ་གཉིད་ལོག་གམ། སད་པ་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཉིད་དང་། བསོད་ནམས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ།ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱས་པ་ལས་སྦྱིན་པ་པོའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཇི་ལྟར། མ་དང་། ཕ་དང་། གཞན་ཡང་ཕན་པ་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དོམ་གྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལྟ་བུར་ཕན་པ་ བྱེད་པ་ལ་གནོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་ལན་ལོན་པའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབུམ་འགྱུར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསོད་ནམས་དག་གི་ རྣམ་སྨིན་བདེ།།ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་བྱང་གྲོལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ལྡན་པ་ནི་སྨོན་པ་འགྲུབ་སྟེ།དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་ཉིད་དང་། ཁ་ཟས་ལ་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་ མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང་།ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནོད་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནོད་པ་བཞི་ནི་གང་དག་གིས་གནོད་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལས་གནོད་ན་ཡོངས་ སུ་མ་དག་པ་སྟེ་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནོད་པ་དང་། རྟེན་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནོད་པ་དང་། མངོན་པར་མི་བརྩོན་པའི་གནོད་པ་དང་། འགྱོད་པའི་གནོད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུང་བ་ཉིད་དོ། །རྟེན་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནོད་པའི་ གཉེན་པོར་ནི་ཁ་ཟས་ལ་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དེ།ཚོད་སྨོས་པ་ནི་ཁ་ཟས་ཉུང་བ་དང་མང་བ་སྤང་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཟས་ཉུང་ན་ནི་རྟེན་ཉམ་ཆུང་བས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་ལ་ཁ་ཟས་མང་ན་ནི་སྙོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ལྔ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་ ཀྱིས་ནི་རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ལ་དེ་མེད་ན་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་མི་བརྩོན་པའི་གནོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་བརྩོན་པ་ཉིད་དོ། །འགྱོད་པའི་གནོད་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པས་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་སྲེད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་ལ་སྲེད་པས་ནི་རོ་མྱང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如同所说的'对于破戒的人布施，其果报将增长千倍'。从苦的差别而产生殊胜，就如从财物所生的福德事，对突然到来的人布施、对行路人布施、对病人布施、对看护病人者布施、对寒冷者等布施，说明从财物所生的这七种福德事，具足这些的善男子或善女人，无论行走、停住、睡眠、醒觉，都会不断地增长福德，生起福德。
此处是从因缘的差别而产生苦的殊胜，即从受苦的差别而成就布施者果报的殊胜。从利益的差别而言，如对母亲、父亲以及其他行善者，如熊本生故事中所见，对行善者作害则见恶果，由此可推知报恩之果。
从功德的差别而言，如说'对持戒者布施，其果报将增长十万倍'等。'诸福报安乐'，已说明布施所生福德事的差别。持戒所生的果报是善趣与解脱，因为是修行与获得的因。
如何获得解脱？具足戒律者愿望成就，因其清净故说是戒律。清净戒律是成就解脱资粮，即：守护根门、饮食知量、初夜后夜不眠而精进修习瑜伽、安住正知。
其清净如何？因为远离四种过患，若为四种过患所害，则戒律不清净。四种过患是：分别妄念的过患、所依不堪能的过患、不精进的过患、追悔的过患。
其中，为对治分别妄念的过患故守护根门。为对治所依不堪能的过患故饮食知量，说知量是为了断除饮食过少与过多。若饮食过少，则所依羸弱不生欢喜；若饮食过多，则有昏沉等五种过失，使所依不堪能。如是二者皆使所依不堪能，若无此过则随顺善法。
为对治不精进的过患故初夜后夜不眠而精进。为对治追悔的过患故安住正知，这就是戒律的差别。
修所生的简要而言，是世间与出世间的道。其中世间道是禅定与无色定。应当了知它们的杂染、清净、建立与清净。
如何是杂染？对四种无记根本——贪爱、见解、我慢、无明中的贪爱，是以爱味杂染而成杂染，因为贪著极其轻安的快乐味故。

།ལྟ་བས་ནི་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ རྒྱལ་གྱིས་ནི་ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དེས་ཁེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་ནས་ཐར་པ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཐར་པའམ་ཐར་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་བྱང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དག་པ་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་འགྲིབ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ ཞེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་གཞག་པས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང་། དགའ་ བ་དང་།བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་ པ་དང་།དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ནི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ། ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ ལག་དབྱེ་བ་ནི།གཉེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། གཉི་གའི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དག་གིས་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་དེས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས དགེ་བའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང་དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉི་གའི་ རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་གོ།།བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དག་གིས་དགའ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་གཉི་གའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་རྣལ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ།དེ་དག་གིས་བདེ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྣམ་པར་དག་པས་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ།

由于见解，即见解偏重的禅修者会产生烦恼，因为依靠禅定，会引发对前际的思维等见解的缘故。由于我慢，即我慢偏重的禅修者会产生烦恼，因为由于证悟殊胜而生起傲慢的缘故。由于无明，即怀疑偏重的禅修者会产生烦恼，因为未证悟真实义而希求解脱，对所证悟的殊胜生起是否解脱的怀疑的缘故。
清净是什么样的呢？虽然禅定和无色定的清净者是世间的，但因为是善法而远离染污垢染，所以称为清净。
建立是什么样的呢？初禅有五支：寻、伺、喜、乐和心一境性。第二禅有四支：内净、喜、乐和心一境性。第三禅有五支：舍、念、正知、乐和心一境性。第四禅也有四支：舍清净、念清净、不苦不乐受和心一境性。无色定中没有支分的建立，因为寂止是一味的缘故。
禅定诸支的分类是以对治、功德和二者所依的差别而分：在初禅中，寻和伺是对治支，因为它们能断除欲贪、害心和害想的缘故。喜和乐是功德支，因为以寻伺断除违品后，从远离中获得喜乐的缘故。心一境性是二者所依支，因为依靠三摩地的力量而趣入善寻等的缘故。
在第二禅中，内净是对治支，因为它能断除寻伺的缘故。乐和喜是功德支。心一境性是二者所依支。
在第三禅中，舍、念和正知是对治支，因为它们能断除喜的缘故。乐是功德支。心一境性是二者所依支。随念是不忘失所缘。正知是了知昏沉和掉举。舍是断除近分烦恼而安住。
在第四禅中，舍清净和念清净是对治支，因为它们能断除乐的缘故。不苦不乐受是功德支。心一境性是二者所依支。
清净是什么样的呢？即最究竟，从初禅乃至非想非非想处的清净。出世间道即见道和修道。

།མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའི་བཟོད་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་།ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །དམིགས་པ་གང་ལ་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་འདོད་ཆགས་དང་།ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་ འཛིན་པ་དང་།ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་འོག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་དགུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་རྟོགས པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། ཤེས་པ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་ལ་བྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་ པ་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེས་ནི་འཇིག་ཚོགས་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཏུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ གཏོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བདུན་སྤོང་ངོ་།།དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལྷག་མ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྤོང་ངོ་།།དེ་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ནི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་བདུན་སྤོང་སྟེ།གང་ཀུན་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།

见道即是苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智、集法智忍、集法智、集类智忍、集类智、灭法智忍、灭法智、灭类智忍、灭类智、道法智忍、道法智、道类智忍、道类智。从道类智开始是修道。
在世间顶法之后生起无漏智慧法智忍。缘何境？缘欲界所行，为了知苦法而修忍即是法智忍，如同果实与花树。由此断除苦谛所断的十种烦恼：贪欲、嗔恚、我慢、无明、疑惑、身见、边执见、见取见、戒禁取见、邪见。这是解脱道，为断除无间烦恼故。
其后于苦法智忍之下，对欲界所行之苦本身生起法智，这称为苦法智。这是解脱道，应知一切无漏所摄皆是如此。
在苦法智之后，缘色界无色界所行一切苦的苦类智忍，由此断除除嗔恚外色界无色界所行苦谛所断的九种烦恼。其后生起类智忍。
首先为了知法性真实而称为法智。随后为了了知上界苦等所缘而称为类智，因为随顺彼故。
如同于苦谛生起四种忍智一样，于集、灭、道谛也是如此。在苦类智之后生起欲界所行集法智忍，由此断除除身见、边执见、戒禁取见外的集谛所断七种烦恼。
其后是集法智。如是依次第生起，对其余集谛生起类智忍，由此断除除嗔恚外色无色界所行六种烦恼。其后是集类智。
然后生起欲界所行苦灭法智忍，由此断除灭谛所断七种烦恼，如同集谛一样。其后于彼生起灭法智。

།དེ་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ བ་མ་གཏོགས་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་ཉིད་སྤོང་ངོ་།།དེ་ནས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོར་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་སྟེ།དེས་ནི་འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་དང་གཟུགས་ མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བདུན་བདུན་སྤང་ངོ་།།དེ་ནས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པ་དང་གཟུགས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ།།མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔའོ། །བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་གང་ཟག་དེ་དང་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཐོང་བ། ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རྟོགས་པ། ཆོས་ཀུན་ནས་བརྟན་པ་སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ། གཞན་གྱིས་ཁ་དྲང་དུ་མི་ མི་རུང་བ།སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་རྣམས་ལས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་མེད་དེ་ དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་དག་གི་སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་སྤངས་པ་དེའི་གནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་དག་པར རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ནས་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བརྣག་པ་རང་གིས་རྟོགས་པས་ ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ན་གཞན་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ནི་ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་གཞན་གྱི་ལུང་མེད་ཀྱང་རང་མཁས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱིས་ཁ་དྲང་དུ་མི་རུང་བ་ནི་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པས་སོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་མི་ཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲི་མ་དང་ལུང་བསྟན་ པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྡིག་པ་འདོད་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་བཞིན་དུ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

其后，对于色界和无色界所行烦恼的灭谛生起随顺忍智，由此除瞋恚外，断除色界无色界所行见断烦恼各六种。
其后生起灭谛随顺智。
其后，作为欲界所行苦谛对治，生起道法忍智，由此除我见和边执见外，断除诸烦恼。
其后生起道法智。
其后生起道随顺忍智，由此除瞋恚外，断除色界无色界所行见断烦恼各七种。
其后生起道随顺智。
包括道随顺智在内的这十六心，即是现观诸谛，为无间道和解脱道所摄。
见道为见未见故，其中有十五刹那。为了使未见诸谛者得见，世尊在诸经中针对诸补特伽罗宣说：'生起无尘离垢之法眼。'
同样也说：'见法、得法、悟法、通达法、度疑、超犹豫、不依他、不为他所引导、于佛教法获得无畏。'
最初于诸谛中的圣慧眼即是法眼，因为是本性故。
其中，由诸法忍故无尘，因为彼等断除烦恼尘故。
由诸法智故离垢，因为彼等断除障垢处而生起故。
由获得法忍故见法，因为彼等证悟真如故。
由诸法智故得法，因为彼等现证解脱烦恼故。
由诸随顺忍故悟法，因为彼等随顺证悟圣法，皆正了知二者故。
由诸随顺智故通达诸法。
由一切忍智故度疑，因为证悟出世间道果是长久所求而自证，故无疑惑。
由一切故超犹豫，因为于他证悟之时，于他殊胜证悟亦无疑虑故。
不依他者，因为于修道时不需他人教授而自通达故。
不为他所引导者，因为获得不坏信故。
于佛教中，因为即便于他生中亦不为外道所夺故。
获得于诸法无畏者，因为依证悟而于垢染及授记诸法，不似有罪欲增上慢者心生怯弱故。

།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་། དེས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་གསུམ་སྤོང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དེ། འདུ་ཤེས་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་འདུ་ཤེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་བཀག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཞིང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། བསོད་ནམས་དག་གི་རྣམ་སྨིན བདེ།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ། བསམ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ། །མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་ཞིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བྱས་པའི་ཆོས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་བཞི་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཡང་དག་སྡོམ པས་དགྲ་མི་སོགས།།དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ། སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསོད ནམས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་།བསོད་ནམས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་སྡོམ་པས་དགྲ་མི་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགྲ་མི་སོགས་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྷན་ ཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས། དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པ་ལས་ལེགས་པར་མྱ་ངན་འདས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ནས་མཐོང་བ་དང་ བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཡེ་ཤེས་དག་གི་ཕན་ཡོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ འགྱུར་བ་དང་།བདེ་འགྲོར་འགྱུར་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བའི་ལམ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཡང་དག་སྡོམ་པས་དགྲ་མི་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལམ་ ལས་བརྩམས་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལས་བརྩམས་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་ཟག་བཞིའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པས་ཡང་དག་པའི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ། གང་ཟག་བཞི་ནི་ཁྱིམ་པ་ དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འཐོབ་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པའོ།

修习出世间道是为了断除剩余烦恼。由此断除应当以修习断除的十种烦恼：欲界所行的四种，即贪欲、嗔恚、我慢、无明，以及色界和无色界所行的除嗔恚外的各三种。
苦、集、灭、道智就是法智和随觉智的方面，与之相应的三摩地从初禅到无所有处。非想非非想处唯是世间的，因为其想不明显的缘故。因此，世尊说：'乃至有想等持，皆遮止遍知。'
从另一个角度来说，这个偈颂显示了三种依殊胜田地所生的果：'福德异熟乐'显示了资具因所生之果；'如意愿成就'显示了圆满意愿因所生之果；'速得最胜菩提及涅槃'显示了与涅槃相顺且殊胜的善法因所生之果。此为第十四偈颂义摄。
'布施令福德增长，正律仪无敌，具德能断罪，烦恼尽得涅槃。'此为偈颂。
世尊为何说此？显然是为了显示布施、持戒和智慧功德，以及基于三种道而说。
其中，'布施令福德增长'是为了显示布施功德，如说：'七种从财物所生的福业事常时相续不断增长福德，生起福德。'
'正律仪无敌'是为了显示持戒功德，'无敌'是忍辱，因为持戒与忍辱相伴。
其余是为了显示智慧功德：以见道'具德能断罪'，以修道断除贪、嗔、痴而善得涅槃。简言之，显示断除见道和修道所断的烦恼。
如是此偈颂显然是为了显示布施、持戒和智慧的利益而说。
所谓基于三种业而说，即成为受用、成为善趣、逆转恶趣善趣。'布施令福德增长'是基于成为受用之道；'正律仪无敌'是基于往生善趣之道；其余是基于逆转恶趣善趣之道。
从另一个角度来说，显然是为了配合四种补特伽罗的四种利益而显示四种正道而说。四种补特伽罗是：在家人、出家人、获得顺决择分的凡夫和有学。

།ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། འགྲིབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། གཏོང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་སོགས་ན་བདེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་སྡོམ་པས་དགྲ་མི་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འགྲིབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་འགྲིབ་ན་བདེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པ་ལས་ལེགས་ པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤང་བ་ལ་བག་ ཡོད་པ་སྟེ།སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་སྡོམ་པས་དགྲ་མི་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ལའོ། །དགེ་དང་ལྡན་པས་སྡིག་པ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པ་ལས་ལེགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་ལ་བག་ཡོད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅོ་ལྔ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བརྒྱན་པ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་ནི་སྤྱོད་བྱེད་ལ། །དུལ་ཞིང ཡང་དག་བསྡམས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད།།འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཆད་པ་སྤངས་པ་དེ་། །བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་དེ་ཡིན་དགེ་སློང་དེ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། རྟགས་བླངས་པས་དགེ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྤང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའོ། །དུལ་ཞིང་ཡང་དག་བསྡམས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཆད་པ་སྤངས་པ་དེ་། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་སྤངས་པས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའོ།།བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལུས་བསྒོམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་དང་། སེམས་བསྒོམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའོ། །ལུས་བསྒོམས་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པས་དུལ་བའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ཞི་བའོ། །སེམས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་གནོད་པས་ཡང་དག་བསྡམས་པའོ། ། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཆད་པ་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཆད པ་སྤོང་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆད་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཆད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་བྲལ་བའི་ཆད་པ་སྤོང་བའོ་། །བྲམ་ཟེ་དགེ་སྦྱོང་དེ་ཡིན་དགོ་སློང་དེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་སྐྱེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་དྲུག་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།དད་དང་ངོ་ཚ་ཚུལ་དང་སྦྱིན་པ་ཡང་། །ཆོས་འདི དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྔགས།།ལམ་འདི་ནས་ནི་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ་བར་གསུངས། །འདི་ཡིས་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་འགྲོ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།

四种利益是：增长的利益、减少的利益、舍弃的利益和证悟的利益。'布施能增长福德'这句话是为了显示在家人增长的利益而说的，世尊说在家人富足时安乐。'正律仪则无敌'这句话是为了显示出家人减少的利益而说的，世尊说出家人减少时安乐。'具德者能断恶'这句话是为了显示获得顺决择分者舍弃的利益而说的。'贪嗔痴尽而善入涅槃'这句话是为了显示有学者证悟的利益而说的。
正确的修行有四种：布施、忍辱、证悟真理和对断除一切烦恼保持正念。'布施能增长福德'这句话是指正确修行布施之事。'正律仪则无敌'这句话是关于忍辱。'具德者能断恶'这句话是证悟真理。'贪嗔痴尽而善入涅槃'是对断除一切烦恼保持正念。这是第十五偈颂的内容总结。
'虽作装饰而行法，调伏正律梵行住，于诸众生断诸害，是婆罗门沙门比丘。'这是偈颂。世尊为何说此？为了断除因受持标相而对沙门等生起的增上慢。
其中行法分为两种：成就自己的功德和成就他人的功德。'调伏正律梵行住'是成就自己的功德。'于诸众生断诸害'是通过断除伤害来成就他人的功德。
依修行而成就自己的功德有四种：修身、修戒、修心和修慧。依修身而护诸根门故调伏。依修戒而身语意业无过失故寂静。依修心而损害烦恼现行故正律。依修慧而具足八正道梵行故梵行住。
成就他人的功德中断除伤害应知有四种：由修身所成的念住断害，由修戒所成的受持律仪断害，由修心所成的降伏断害，由修慧所成的远离断害。
'是婆罗门沙门比丘'是因为断除罪恶、获得能尽诸漏之道、降伏烦恼的缘故，如其次第。这是第十六偈颂的内容总结。
'信与惭愧戒布施，此等诸法善士赞，由此道趣往天界，以此得生天世间。'这是偈颂。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། མངོན་པར་མཐོ་བ་འདོད་པ་དག་མེ་དང་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། ཟས་ མི་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ངན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྦྱིན་པས་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྷག་མས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་སྟོན་ཏེ་། སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྔགས་པ་ནི་མཐོང་ པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ།།ལམ་འདི་ནས་ནི་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ་བར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་བསྔགས་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་སོ། །འདི་ཡིས་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དད་ན་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེར་སྣའི་སྐྱོན་དག་གིས་འཛེམ་མོ། །འཛེམ་པ་དང་བཅས་ན་དེའི་གཉེན་པོའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟེན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡང་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དད་པ་ནི་སེམས་དང་བའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་དང་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །སྦྱིན་པ་ནི་གཞི་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། རྟེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྦྱིན་པའི་གཞི་ནི་གསུམ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའོ། །གཞི་དང་། བྱེད་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་གཞི་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་མ་ཆགས ན་དེས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་གཞི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཀྱང་། ལེན་པ་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ལེན་པ་པོ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་ལ་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ ཆགས་པ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་གཞི་གཏི་མུག་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ལ་ལེན་པ་པོ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་ན་སྦྱིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་པོ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་ལ་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་ན་དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་བྱེད་དེ། གཞི་ལས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་ དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་ན་དཔྱོད་པའོ།།རྟེན་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པར་འཇུག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ ན།ཡང་ནས་ཡང་དང་། ཕྱོགས་མེད་པ་དང་། འདོད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ་ལམ་དུ་ཞུགས་པའམ། སློང་བའམ། བཀྲེས་པའམ། སྡུག་ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྦྱིན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།ཟས་དང་། སྐོམ་དང་། གོས་དང་། བཞོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་གཞི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱིན་ པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཏམ་འདི་སྤྲོ་ན་རྣམ་པ་མང་དུ་འཕྲོ་བས་ཞིང་ལ་འོངས་པ་གཞག་གོ།

如果问世尊为何说此，是为了让那些希求增上的人们远离投入火中、投入水中、不食用食物等邪道，以信心和知惭具足殊胜意乐，以持戒和布施具足殊胜加行，以其余显示此二者现世和来世的功德。
圣者所赞即是现世功德。'从此道通往天界'是属于圣者所赞的内容。'以此往生天界'是来世功德。
二者的次第是因为前前为因，有信心则会远离破戒和悭吝过失。有惭愧则依止其对治的布施和持戒。正因如此才两次提到'和'字。'又'字是为了显示布施也是紧随知惭而生。
其中信心是心清净。知惭是自己对过失的惭愧。持戒是善行业和律仪。布施是以基础、发起、所依和自性。
布施的基础有三:无贪、无嗔、无痴。基础、作因、因和因缘是同义词。
如何是布施的基础无贪呢？若对彼物无贪著则能布施。
如何是布施的基础无嗔呢？即使对彼物无贪著，若对受施者生嗔恨则不能布施。若对受施者无嗔恨且对彼物也无过度贪著，则能行布施。
如何是布施的基础无痴呢？即使对彼物无过度贪著且对受施者无嗔恨，若不知因果关系即'布施的果报是大受用'，则不能布施。若不迷惑因果关系，对受施者无嗔恨，对彼物无过度贪著，则能行布施。就基础而言即是如此。
发起是在决定时观察不具如是的心。所依是布施的对境，即依靠什么而行布施。自性是以身语业成办。
如何是其圆满？因为一再布施、无偏私、圆满所欲而布施。正因如此，世尊说:'在此，善男子成为布施的施主，对沙门、婆罗门、行路者、乞丐、饥饿者、贫困者布施饮食、衣服、车乘'等等广说。
'成为布施的施主'是显示因为成为其性相且行布施故一再布施。'对沙门或婆罗门等'是显示因为对一切求者布施故无偏私布施。'饮食、衣服、车乘'等是显示因为随意施予资具基础故圆满所欲布施。
若广说此抉择之语则支分众多，故于此处暂止。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་བདུན་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།བོར་བ་འདི་དག་གང་ཡིན་དང་། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་འཐོར་བ་དང་། །རུས་པ་ཐི་བའི་མདོག་ ལྟ་བུ།།དེ་མཐོང་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དགའ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ། འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་དང་། རེག་པའི་ འདོད་ཆགས་སོ།།བོར་བ་འདི་དག་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་འཚམས་འཐོར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །རུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །ཐི་བའི་ མདོག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། བྲལ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།བོར་བ་འདི་དག་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་འཇིག་པ་ལས་དེ་དག་བོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་འཐོར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྲལ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །རུས་པ་ཐི་བའི་མདོག་ལྟ་བུ། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འགྱུར་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ།ཁ་དོག་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཉེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤི་བའི་ལུས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཉེ་བར་མཐོང་ནས་རང་གི་ལུས་འཚོ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་དགའ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་རྣམས་སྐྱོ་བར བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞིབ་བདེ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་ བཅད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བསྟན་པས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །འདིར་ནི་འདི་སྐད་རྒོལ་ཏེ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་ རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བརྗོད་ནས། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་དོ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡང་ཟློས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་དུས་གསུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལ་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པའི་གཉེན་པོར་དེ་འགོག་པའི་ཞི་བ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ།།མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེའོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་འགོག་པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

这是偈颂要义第十七的内容。
'这些被抛弃的是什么？四方八方散落着，骨头如灰白之色，见此有何可爱？'此为偈颂。
世尊为何说此？显然是为对治四种贪欲而说。四种贪欲是：恭敬的贪欲、形状的贪欲、颜色的贪欲和触摸的贪欲。
'这些被抛弃的是什么'是对治恭敬的贪欲。'四方八方散落着'是对治形状的贪欲。'骨头'是对治触摸的贪欲。'如灰白之色'是对治颜色的贪欲。
从另一个角度来说，此偈颂显示五种无常：毁坏无常、离散无常、变化无常、近分无常和法性无常。
'这些被抛弃的是什么'显示毁坏无常，因为命根毁坏而被抛弃。'四方八方散落着'显示离散无常。'骨头如灰白之色'是变化无常，因为颜色改变的缘故。'见此'是近分无常。这三种无常即是现在时的近分。'有何可爱'是法性无常，这也是如此性质，因此见到死尸的三种无常后，对于自身活着时具有如此性质有何可爱？如此世尊显然是为了使那些对身体过分执着的人们生起厌离而说此偈颂。
这是偈颂要义第十八的内容。
'呜呼！诸行无常，是生灭法，生已归灭，寂灭为乐。'此为偈颂。
世尊为何说此？显然是为了通过显示轮回和涅槃的过患与功德，使那些贪著轮回的人们生起随顺解脱的意乐而说。
这里有人质疑说：说了'呜呼！诸行无常'之后，不应该说'是生灭法'，因为常法对任何事物都没有生灭。'生已归灭'这句话也不应该说，因为重复了。
这种质疑不合理，因为此偈颂显示了三时所摄诸行的无常性、苦性，以及对此的欲望、喜乐、贪著的渴爱的对治，即显示了寂灭性。过去诸行因生已灭故非常，故为无常。未来诸行因可生可灭，故是生灭法。现在诸行因已生且趋向灭，故是生已归灭。'寂灭为乐'是指无结生的灭，即涅槃。

།དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་། ཟབ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྒྱན་མེད་པ་དང་། རྒྱན་ དང་བཅས་པ་དང་།ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་གིས་འགག་པ་དང་། གང་འགག་པ་དང་། གང་དུ་འགག་པ་སྟེ། གང་གིས་འགག་ཅེ་ན། ལམ་གྱིས་ཏེ། འདིས་འཕགས་པས་སོ། ། གང་འགག་ཅེ་ན། སྒྲིབ་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འགག་པའོ། །གང་དུ་འགག་ཅེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སྟེ། ཅི་སྐད་དུ་གང་དུ་མིག་འགག་ཅིང་ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་འགག་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ། གང་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་དང་། །དེ་བཞིན་མིག་དང་གཟུགས་དག་ཀྱང་། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཟབ་པས་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་འགོག་པ་སྟེ། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ དང་།གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་ཡིན་ན་ནི་གཉི་གར་རོ། །གཉི་ག་མ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་ངག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཟད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དག་གཞན་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་སྤྲོས་པ་སྤྲོ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་མེད་དོ་སྙམ་ན་མ་སྤྲོས་པ སྤྲོ་བར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྙམ་ན་མ་སྤྲོས་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ཙམ་དུ་སྤྲོས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་ནས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ནི་དེའི་ཡན་ལག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ས་བོན་བཅོམ་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པས་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ས་བོན་བཅོམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་མེད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་གོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པས་ནི་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་ པར་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་གོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ནི་ཕུང་ པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ།།ལྷག་མ་མེད་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ།

其安立也应当以十三种相了知，即：相、甚深、杂染、胜义、未圆满、圆满、无庄严、有庄严、无差别、殊胜、有余、无余、异门。
其中，以相而言，即由何所灭、何者灭、于何处灭。何所灭者，由道，即由此圣道。何者灭者，即断除一切障及习气，无复生起，是为灭。于何处灭者，即于无漏界中。如经云：'于何处眼灭尽远离色想，乃至意灭尽远离法想'。
又如经云：'于何处眼及耳，如是鼻舌身意，如是眼与色等，悉皆灭尽无余。'
以甚深而言，即诸行寂灭故灭，不可说是异、不异、亦异亦不异、非异非不异。若是异者，以无关联故成为他法。若是不异者，则成为杂染自性。若是二俱者，则成二过。若非二俱者，则成无有。
彼超越一切言语道路，无戏论。如长老舍利子所说：'若谓六触处灭尽离贪、灭、寂静外别有他法者，即生戏论。若谓无他法者，即生无戏论之戏论。若谓他法亦有亦无，及谓他法非有非无者，即生无戏论之戏论。乃至有六触处，即有戏论。世尊说六触处灭已无戏论，是为涅槃。'
以杂染而言，即彼支分涅槃，以断除彼支分烦恼行相一切行相之阶段故。即所谓破除世间道种子之灭，如经广说：'远离诸欲'等。
以胜义而言，即破除圣慧种子。
未圆满者，即从预流果所摄乃至趣向阿罗汉所摄，以有余结缚故。
圆满者，即阿罗汉果所摄，以无余行相故。
无庄严者，即慧解脱者。
有庄严者，即俱分解脱者，以具殊胜功德故。
有差别者，即声闻、独觉从烦恼障解脱。
殊胜者，即正等正觉从所知障解脱。
有余者，即有余依涅槃界。
无余者，即无余依涅槃界。

།རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ། སོ་སོར་སྤངས་པ། མཐར་བྱས་པ། ཟད་པ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ།འགོག་པ། ཉེ་བར་ཞི་བ་། ནུབ་པ། འདུས་མ་བྱས་པ། མཐོང་བར་དཀའ་བ། མི་གཡོ་བ། མདུད་པ་མེད་པ། འཆི་བ་མེད་པ། ཟག་པ་མེད་པ། གནས། གླིང་། སྐྱོབ་པ། སྐྱབས་། དཔུང་གཉེན། མ་ཉམས་པ། རིམས་ནད་མེད་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ། བདེ་བ། ཞི་བ། གཞི་ བཟང་པོ།བདེ་ལེགས་སུ་བྱེད་པ། ནད་མེད་པ། མི་གཡོ་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་སྤངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྐྱེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤངས་ པ་ནི་འདོར་བ་དང་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐར་བྱས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མཐར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་སྤང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྩ་བ་མེད་ན་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ གཞག་གོ།།ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཟད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ། དེའི་ས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བྲལ་བ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤང་པའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས།འགག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ལས་ལྡོག་པས་སོ། །མཐོང་བར་དཀའ་བ་ནི་ཤ་ དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཡོ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྒྱུ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདུད་པ་མེད་པ་ནི་སྲེད་པ་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པ་མེད་པས་སྐྱེད་པ་ལ་མདུད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མི་འཆི་བ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཆི་བའི་རྟེན་ཕུང་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ ཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་སྐམ་སར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱབས་ནི་དེའི་བསམ་ པ་དང་།སྦྱོར་བ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་འཕགས་པ་མཆོག་གིས་ཀུན་ནས་བགྲོད་པ་ལ་གཞིའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་ཉམས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམས་ནད་མེད་པ་ན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ་དང་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་ སྔགས་འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་དེ་བསིལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་ནད་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པ་གནས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞི་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།

以种种方式，世尊说道：完全断除、各别断除、究竟断除、灭尽、离贪、寂灭、寂静、息灭、无为、难见、不动、无结、不死、无漏、住处、洲渚、救护、归依、亲友、不坏、无病、无热恼、安乐、寂静、善地、安稳、无病、不动、涅槃。
所谓'完全断除'是总说，其余是别说。'各别断除'是就随眠而言，为断除所生故。'断除'是舍弃、断除的意思。
'究竟断除'是为断尽随眠故，就断除随眠而言，无根则永不生起的意思。这又可分为见道和修道对治的两种差别。
'灭尽'、'离贪'是就见道离系而言为灭尽，因为仅剩少许烦恼蕴故。由修道离贪，因为其地由离贪而分别故。
若有此二种离系，则后世苦也将灭，因为已成就不生法性故。见法中意不悦的寂静，是因为无有彼等现行故。因此，就断除苦的两种果而言，说'寂灭'、'寂静'。
其余无害故说'息灭'。如是应知说明完全断除。'无为'是因不具三相故，是从有为返出。'难见'是因超越肉眼和天眼的境界故。
'不动'是因不具往来运动故。'无结'是因不具三爱故，即无欲爱、色爱、无色爱，故生起无结缚故。
'不死'是因离蕴魔故，意思是无死亡所依的蕴。'无漏'是因离烦恼魔故。'住处'是因依止解脱乐和喜故。
'洲渚'是因永断三界故，意思是从轮回大海到达干地故。'救护'是因遮止一切损害故，意思是获得彼时远离生等一切损害故。
'归依'是因成为其发心和加行有意义的所依故，意思是于彼发心和加行成为有意义的所依处故。'亲友'是因成为圣者殊胜趣入的所依故，意思是成为阿罗汉果证悟的所缘故。
'不坏'是因本不生故无坏灭。'无病'是因一切欲望无害无恼故。'无热恼'是因无有忧愁、悲叹、痛苦、不悦、烦恼等一切热恼而清凉故。
'安乐'是因离病、老、死怖畏，成为圣者安住所依故。'寂静'是因成为一切善法所依故。

།གཞི་བཟང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་ལེགས་སུ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བདེ་བས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཡོ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སྤྲོས་པའི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཟུག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་བ་དང་བདེ་བར་གནས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།མི་དགའ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། གདུང་བ་དང་། ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་མང་ཞིག་ལ་སྣང་སྟེ། ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་དགའ་བ་ལ་བྱའོ། །ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་སོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་ལའོ། །ཀྱེ་མ་བདག་གི་ལུས་ ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་བྱའོ།།ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་ན་གང་མེད་པ་དེ་བདག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་པ་ལའོ། །འདིར་ནི་ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ངེས་པ་ལའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་ བའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟ་བུའོ།།འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཟིན་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཆོས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བས་ན་དགེ་ སློང་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ།དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཏེ། སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཉིས་ཡོད་དེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་རྣམ པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆ་དང་། འཇིག་པའི་ཆ་དང་། སྐྱེ་འཇིག་གི་ཆའོ། །འདས་པའི་གཅིག་སྟེ་འཇིག་པའི་ཆའོ། །མ་འོངས་པའི་གཅིག་སྟེ་སྐྱེ་བའི་ཆའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ཆ་དང་འཇིག་པའི་ཆའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ འདི་སྐད་དུ།དགེ་སློང་དག་འདས་པའི་གཟུགས་མི་རྟག་ན་མ་འོངས་པ་དག་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་སྐྱེ་བའི་ཆའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མངོན་ནོ། །འཇིག་པའི་ཆའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མངོན་ནོ། །སྐྱེ་འཇིག་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མངོན་ནོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཀུན་དགའ་བོ་ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་དགོངས་ནས་གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ བསྡུས་པ་ལས་བཅུ་དགུ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།

殊胜基础是超越世间安乐之基础故。善妙是以安乐修行而成为获得彼之所缘体性故。无病是远离烦恼等障碍之病故。不动是远离一切对境分别散乱故。涅槃是远离色等一切想而住于寂静安乐之所缘故。若问'呜呼'之声义为何，在不喜、悲悯、忧恼、决定等多义中显现，如'呜呼具寿等，此非所应为'是表不喜。'呜呼世间已入衰败'是表悲悯。'呜呼我以身语意造罪'是表忧恼。'呜呼世间所无我当知'是表决定。此处'呜呼'之声表决定。
关于'诸行'，此'行'字有非福、不动业之用法，如说'无明缘行，福、非福及不动'。亦用于寿行，如说'一切众生是行处'。亦用于入定差别，如说'若为三摩地行所摄'。亦用于除四蕴外有为法。亦用于有漏法，如说'是故诸比丘，诸行是苦，涅槃寂静'。亦用于一切有为，如说'凡所生者皆当灭尽，诸行无常'。
此偈颂是就诸行苦相而说，因有'彼等寂灭乐'之故。或者，'呜呼诸行无常'是指过去诸行。'生已是坏法'是指未来诸行，即将生起者亦成无常。'生已当坏灭'是指现在诸行，因其刹那性故有二法：生与灭。此偈颂显示三种无常性与苦性。其中三种无常性是：不生分、坏灭分、生灭分。过去一种即坏灭分，未来一种即生起分，现在二种即生分与灭分。
因此经中广说：'诸比丘，若过去色无常，何况未来现在'乃至识亦如是。若问此等诸行之苦性如何宣说？以三种苦性说'凡无常者即是苦'故。此中依生分无常性显现苦苦性，依坏分无常性显现坏苦性，依生灭无常性显现行苦性。是故世尊告阿难：'我依诸行无常性及变坏苦性而说凡无常者即是苦。'此为第十九偈颂义摄。

། །།བསགས་པ་ཀུན་མཐའ་ཟད་པ་སྟེ། །མཐོན་པོའི་མཐའ་ནི་ལྟུང་བ་ཡིན། །འདུ་བའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། །འཚོ་བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དངོས པོ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གང་སྤྱོད་པ་དང་།གང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཅི་སྤྱོད་ཅེ་ན། བསགས་པ་རྣམས་ཏེ། འབྲུ་དང་། ནོར་དང་། གོས་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དུ་སྤྱོད་ཅེ་ན། ཁྱིམ་རྣམས་སུའོ། །གང་རྣམས་དང་ལྷན་ ཅིག་སྤྱོད་ཅེ་ན།མཛའ་བཤེས་དང་། བློན་པོ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཅེ་ན། སྲོག་གི་ཕྱིར་རོ། །བསགས་པ་ཀུན་མཐའ་ཟད་པ་སྟེ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། །འདི་ལྟར་དེའི་མཐའ་ཟད་པ་ཡིན་ ནོ།།མཐོན་པོའི་མཐའ་ནི་ལྟུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་མཐའ་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ དེ་དག་གི་མཐའ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།འཚོ་བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་གང་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷག་མ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཅི་ཞིག་ཡོད།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་མངོན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་གཙོར་ནོར་དང་། ཁྱིམ་དང་། སྡུག་པའི་བུ་དང་། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཀྱེ་ མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ནོར་དང་།ཁྱིམ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བྲན་ལ་སྲེད་པས་འཁོར་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། བསགས་པ་དང་། མཐོན་པོ་དང་། འདུ་བའི་སྒོ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་རིགས་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། བསགས་པ་ཀུན་མཐའ་འཛད་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདོད པ་ན་སྤྱོད་པའི་མི་དག་ཕལ་ཆེར་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་སོ།།མཐོན་པོའི་མཐའ་ནི་ལྟུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འདུ་བའི་མཐའ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ།དེ་དག་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགའ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འཚོ་བའི་མཐའ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཚངས་པ་ལ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བྱེད་པ་ པོར་འདུ་ཤེས་སོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་ཉི་ཤུ་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་འགྱུར། །འབྲུ་རྣམས་འབྱོར་ཞིང་ཆོས་རྒྱལ་ཤོག་།ནད་དང་གནོད་པ་གང་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགྲ་ བཅོམ་པས་གསུངས་སོ།།འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། གནོད་པའི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པར་སྨོན་པའི་ཕྱིར་དང་། །དེའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་རྙེད་པར་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་ལས་འདྲེན་མ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེའི་གནོད་ པའི་འཇིགས་པ་དང་།ལོ་ཉེས་པས་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ནད་ཀྱི་གནོད་པས་འཇིགས་པ་དང་། དེ་རྒྱུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ་། འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེའི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་སྨོན་པའོ།

偈颂云：'一切积聚终归尽，高处终必有坠落，聚会终必有别离，生命终必有死亡。'
此偈颂说明四种事物的无常性。四种事物是什么呢？即所受用的、受用处、共同受用者以及为何而受用。
何为所受用？即积聚之物，如谷物、财物、衣物等。何处受用？即在诸家中。与谁共同受用？即与亲友、大臣、亲属及姻亲等。为何而受用？为了生命。
'一切积聚终归尽'说的是所受用之物，表明其无常性，即其终归耗尽。'高处终必有坠落'说的是受用之处，表明其无常性，即其终必坠落。'聚会终必有别离'说的是共同受用者，表明其无常性，即其终必分离。'生命终必有死亡'说的是为何而受用，表明其无常性，即一切生命终归死亡。
这四种事物既然都是无常的，世间还有什么其他可称为常的呢？从一个角度来说，这是为了断除那些对受用过分贪著者的贪著而说的。
受用主要是指财物、房屋、爱子、妻子等，正因为如此，世尊说：'唉！这些众生因对财物、房屋、子女、妻子、奴仆的贪爱而轮回。'
众生对这些事物按次第通过积聚、高处、聚会和自身生命而产生贪爱，因此说明这一切都是无常的。
从另一个角度来说，此偈颂相应地说明了三界的无常性。'一切积聚终归尽'说明欲界的一部分无常性，因为欲界众生大多享用财物、谷物等。'高处终必有坠落'说的是诸高处之巅即有顶，说明无色界的无常性。'聚会终必有别离'说明欲界诸天的无常性，他们以具欲之乐而区分。'生命终必有死亡'说明色界的无常性，他们认为梵天是常的，是造物主。
这是第二十品偈颂义摄。
阿罗汉说偈颂：'愿世间安乐年丰收，五谷丰登正法兴，一切疾病及损害，愿皆完全得平息。'
为何说此偈颂？为祈愿消除三种损害的怖畏，及祈愿获得对治其因。
此处未造作业的众生有三种损害怖畏及其非法因：即他方军队损害的怖畏、歉收损害的怖畏、疾病损害的怖畏，其因即身语意的不善行为。'愿世间安乐'是祈愿无有他方军队损害的怖畏。

།ལོ་ལེགས་འགྱུར། འབྲུ་རྣམས་འབྱོར་ ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ལོ་ཉེས་པའི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་སྨོན་པའོ། །ནད་དང་གནོད་པ་གང་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་ཞི་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཀྱི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨོན་པའོ། །ཆོས་རྒྱལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་རྙེད་པར་སྨོན་པའོ། །རྣམ་ པ་གཅིག་ཏུ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དང་།ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ནས་གསུངས་པར་མངོན་ཏེ་། འཇིག་རྟེན་བདེ་ཞིང་ལོ་ལེགས་འགྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། ལོ་ལེགས་པ་ནི་སློང་མོ་ལེགས་པར་རྙེད་པའོ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་ སོགས་པའི་འཇིགས་པའི་གཡེང་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ལུས་དང་སེམས་རྟོན་པར་གྱུར་པའི་ཟས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཚིམ་པ་དེ་དག་རང་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གནས་ཤིང་རང་གི་དོན་ཡང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ་།།འབྲུ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ པའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ།ཁྱིམ་པ་དག་གི་འབྲུ་རྣམས་འབྱོར་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་བྱེད་ན་ཚུལ་དང་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། བྱ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་དང་ཕ་དང་། སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དང་། འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། རང་གི་ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ བསྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ནད་དང་གནོད་པ་གང་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་ཞི་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ། གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུས་དང་། སེམས་ཀྱི་ནད་དང་བྲལ་བར་སྨོན་པའོ།

'愿年景丰收，五谷丰登'这句话是指永远祈愿没有年景歉收的灾害恐惧。
'愿一切疾病和损害，全部迅速平息'这句话是指祈愿没有任何疾病损害的恐惧。
'愿成为法王'这句话是指祈愿获得对治其因的方法。
从另一个角度来看，明显是从出家众一方、在家众一方和双方这两个方面来宣说的。
'愿世间安乐且年景丰收'这句话是从出家众一方面来说的，年景丰收是指能很好地获得布施。远离盗贼等恐惧的散乱，身心安稳，以食物满足身心，由于他们具足增长自己善法的缘故，安乐而住且成办自利。
'愿五谷丰登，国王胜利'这句话是从在家众一方面来说的，在家众的五谷丰登，国王如法而行则能辨别正确与不正确的行为，明白应做之事即是法王的胜利，父母、亲爱的人和随从眷属平等安乐而住，自己的法和事业圆满成就。
'愿一切疾病和损害，全部迅速平息'这句话是从双方面来说的，祈愿双方远离身心疾病。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་དོན་བསྡུས་པའོ་། ། །

这是偈颂摄义中第二十一品的摄义。
